کارکردهای اجتماعی و منافع اقتصادی

_ ازدواج مایه برکت و موجب خیر :از جمله تعابیر رسا و نغز در بیان اهمیت ازدواج ، همانا بیان ثمرات مادی و معنوی مترتب با آن است بر این اساس در مکتب اسلام ازدواج مایه فزونی رزق و روزی و سبب زیادی ثروت معرفی شده است (عندلیب ، 1422 ق : ص 190 ).
و موجب به تأخیر افتادن مرگ و بلندی عمر دانسته شده است .(مجلسی ، 1403 ق : ج 5 ص 300) یا در سخن نورانی و نغز پیامبر رحمت (ص) می فرمایند : «مردان مجرد را زن دهید تا خدا اخلاقشان را نیک و ارزاقشان را وسیع و جوانمردیشان را زیاد کند »
( مشکینی ، 1366 : ص 14)
به هنگام ازدواج ابواب آسمان گشوده و رحمت الهی به زمین فرو می ریزد .
ازدواج خویشاوندی :
ازدواج خویشاوندی یا پیوند میان دو فرد که دست کم دارای یک نیای مشترک باشند به عنوان الگویرایج همسر گزینی در بیشتر مناطق شمال آفریقا ، آسیای مرکزی و غربی در نظر گرفته می شود .(بیتلز ، 1994 : 563 ).
تئوری جامعه بر الگوی همسر گزینی موجب می شود افراد به ازدواج با افراد خاصی تشویق و حتی اجبار کردند و از ازدواج با افراد دیگر منع کردند در نتیجه این فرآیند است که می توان الگوی درون همسری (گزینش همسر از درون ،) و الگوی برون همسری (گزینش همسر از بیرون را مشاهده نمود (ساروخانی ، 1381).
ازدواج خویشاوندی در جوامع گوناگون بین افراد یا نسبت های خویشاوندی مختلف و با فاصله های متفاوتی از نیای مشترک صورت می گیرد به عنوان نمونه در کشورهای مسلمان آسیایی و شمال آفریقا ازدواج بین خویشان نزدیک درجه اول موازی از نوع پدر محوری (دخترعمو، پسر عمو ) رواج بالایی دارد در ایالت هندونشین در جنوب هند و در میان یهودیان ازدواج بین عمو و برادرزاده و دائی و خواهرزاده از مطلوبیت بالائی برخوردار می باشد فراوانی ازدواج خویشاوندی در مناطق مختلف جهان یکسان نیست به طوریکه میزان آن بین خویشاوندان از 6/0 درصد یا کمتر از آن در کشورهای آمریکای شمالی تا 5 درصد در برخی از کشورهای مسلمان شمال آفریقا ، آسیای مرکزی و غربی و بخشی از آسیای جنوبی در نوسان است (بیتلز ، 1994).
مطالعات مربوط به ازدواج خویشاوندی حکایت از آن دارد که این الگوی ازدواج از نظر تاریخی با کارکردهای اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی و فرهنگی همراه بوده است . (بیتلز ، 1994 و 2001).
میزان ازدواج فامیلی در جوامع مختلف بسته به مذهب ، فرهنگ و جغرافیای آن متفاوت است برخی متغیر ها مانند حفظ سرمایه و بقای ساختار خانواده و سهولت انجام آن ارتباط بهتر با عروس یا داماد جدید و نیز منافع اقتصادی نقش اساسی را در ترجیح دادن این ازدواجها ایفا می کند . (تادموری ، نایر ،عبید ، 2009) .
شایعترین فرم ازدواجهای خویشاوندی ازدواج درجه 3 (first cousin) است که زن و شوهر در یک هشتم جایگاه ژنی مشترک هستند ، این ازدواج در کشور ما به دلایل نسبتاً زیاد رخ می دهد به طوریکه در مطالعات انجام شده علیرغم آمارهای متفاوت شیوع آن را تا 38% نیز بیان کرده اند . (سعادت ، انصاری ، فرهود ، 1383).
مطالعاتی که ازدواج خویشاوندی را در ایران بررسی نموده اند (عباس شوازی و همکاران، 1383 و 2006 ؛ سعادت و همکاران ، 2004 ؛ عباس شوازی و ترابی ، 1385). رواج بالای ازدواج خویشاوندی ، ثبات نسبی آن طی دهه های اخیر و نیز برخورداری همسران خویشاوند از ویژگی سنتی را گزارش داده اند .
در واقع مسأله ازدواجهای خویشاوندی ، زمانی می تواند به صورت جدی مطرح باشد که پدر بزرگها و مادر بزرگ ها از بیشترین اقتدار عاطفی و روانی برخوردار بوده ، برادرها و خواهرها صمیمی ترین رابطه ها را داشته باشند در سایه چنین روابط خوش آ‌یند و دوست داشتنی است که عموزاده ها ، و خاله زاده ها ، و عمه زاده ها و دائی زاده ها فرصت شناخت متقابل و ابراز علاقه اجتماعی نسبت به یکدیگر را می یابند (افروز ، 1381).
درجه خویشاوندی :
افراد را بر مینای رابطه خویشاوندی و تشابه ژنتیکی آنها که درجه خویشاوندی نامیده می شود به چند دسته تقسیم می کنند :
الف) خویشان درجه اول : شامل والدین و فرزندان و خواهران و برادران یک خانواده تشابه ژنتیکی در خویشان درجه اول 50 درصد است .
ب) خویشان درجه دوم : شامل عمو، عمه، دائی ، خاله ، خواهر زاده و برادرزادگان می باشد تشابه ژنتیکی در خویشان درجه دوم 25 درصد است .
ج) خویشان درجه سوم : شامل دختر عمو ، پسر عمو ، دختر دائی ، پسر عمه ، دختر خاله ، پسر خاله ، می باشد تشابه ژنتیکی در این افراد 5/12 درصد است .
د) خویشان درجه چهارم : شامل نوه عمو ، نوه خاله ، نوه عمه ، نوه دائی ، که تشابه ژنتیکی آنها 25/6 درصد می باشد .
ه) خویشان درجه پنجم : شامل نتیجه عمو ، نتیجه عمه ، نتیجه خاله ، نتیجه دائی ، که شباهت وراثتی آنان 25/3 درصد می باشد . (اقبال و خوش نظر ، 1381 ؛ به نقل از حکیمی راد 1387)
یافته های نوین پژوهشی در ارتباط با ازدواج خویشاوندی :
همه یافته های حاصل از پژوهش های مربوط به ازدواج های خویشاوندی ،بررسی ها و در صد و فراوانی برخی آسیب پذیری ها در بین نوزادان حاصل ازدواج فامیلی و غیر آن حاکی از آن است که به هنگام ازدواج با خوشان باید بر سلامت ژنتیکی در طرف مورد نظر توجه داشت . (افروز ، 1381)
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.