پایان نامه ارشد درباره تاریخچه بیمه درمانی در ایران و سازمان تامین اجتماعی

شاید سابقۀ تاریخی بیمه را بتوان در سه هزار سال پیش از میلاد مسیح جست و جو کرد. در آن زمان چینی ها با استفاده از اصل تقسیم خطر کالای خود را به وسیلۀ شناورهای مختلف در دریا و رودخانه حمل می کردند تا اگر یکی از سناورها غرق شد ، شناورهای دیگر محموله را به سلامت یه ساحل برسانند. پدیده هایی مانند «زیان همگانی» یا خسارت مشترک و وام دریاییی که می توان آنها را سرآغاز پیدایش بیمه محسوب کرد در حقیقت مولود خطرهایی از قبیل غرق کشتی، طوفان، راهزنی های دریایی و سعی در جهت یافتن راهی برای مقابله با زیان های احتمالی بوده است(نادری ،1383).
سابقه فعالیت بیمه در کشور به صورت غیر رسمی بیش از یک قرن است. نخستین بار در سال ۱۲۸۹ خورشیدی دو شرکت بیمه خارجی به تاسیس نمایندگی در ایران اقدام کردند .اولین قانونی که در ایران درخصوص شرکت های بیمه به تصویب رسید قانون مربوط به ثبت شرکت ها مصوب دوم آذر ۱۳۱۰ است که در ماده ۸ آن شرکت های بیمه اعم از ایرانی و خارجی را تابع نظام نامه ای دانست که از طرف وزارت عدلیه تنظیم می شود .در واقع پیدایش بیمه در ایران با تأسیس نمایندگی بیمه توسط دو مؤسسه روسی بنام های نادژدا و قفقاز مرکوری در سال 1289 شمسی آغاز شد و بعد از آن نیز مؤسسه های بیمه خارجی دیگری ماننند آلیانس در سال 1304 و یورکشایر در سال 1308 که دومؤسسه بیمۀ انگلیسی بودند؛ فعالیت خود را در ایران آغاز کردند. تا سال 1314 شمسی 13 شرکت بیمه خارجی بساط نمایندگی خود را گسترده بودند تا این که در سال 1314 شمسی با پیشنهاد یک ایرانی آشنا به فن بیمه به نام الکساندر آقایان ، طرح و زمینۀ تأسیس یک شرکت بیمه به نام شرکت سهامی بیمه ایران فراهم گردید و دولت سرمایۀ آن را تأمین کرد. تأسیس شرکت سهامی بیمه ایران در آن دوران ، با وجود رقابت های مکارانۀ مؤسسه های بیمۀ خارجی ، اولین قدم مفید و ملی در تاریخ فعالیت های بیمه ای در ایران استو تصویب قانون بیمۀ ایران در سال 1316 شمسی برای تنظیم روابط بیمه ای گام مثبت دیگری در راه تحریم موقعیت حقوقی و اجتماعی بیمه در ایران است. زیرا بیمه یک نهاد جدید امروزی است به همراه تمدن و تکولوژی به ایران آمده است وبرای آن که در جامعۀ سنتی ماجا بیفتد احتیاج به قانون و مشروعیت داشته است (همان، 153).
2-2-1-تاریخچه بیمه درمانی در ایران
در سال 1326 اولین بیمه درمانی برای کارکنان شرکت دخانیان ایران و تا سال 1328 تعدادی از سازمانهای دولتی بطور پراکنده تحت پوشش بیمه درمانی قرار گرفتند در این سال سازمانی تحت عنوان سازمان بیمه کارکنان دولت تاسیس گردید که کارکنان دولت را تحت پوشش قرار داد و تا سقف معینی هزینه های درمانی آن را تعهد می‌نمود. در سال 1352 سازمان بیمه خدمات درمانی تاسیس گردید و در سال 1356 سازمان بیمه خدمات درمانی و سازمان تامین اجتماعی در وزارت بهداری ادغام شد تا اینکه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1359 مجدداً سازمان تامین اجتماعی از وزارت بهداری جدا گردید و بصورت مستقل فعالیت خود را ادامه داد و سازمان خدمات درمانی تحت عنوان بیمه گری و درآمد و اداره اسناد پزشکی در تشکیلات بهداری به فعالیت خود ادامه داد تا اینکه در مهرماه 1374 با همت دولتمردان و قانونگذاران دلسوز نظام مقدس جمهوری اسلامی و با تصویب و اجرای خداپسندانه و مترقی بیمه همگانی با رقه امید در دل آحاد جامعه فروزان گردید و با تلاش متهدانه مسئولین محترم بیمه خدمات درمانی ثمره این سهم به بار نشسته و عینیت یافت که لازمه تداوم این کار خداپسندانه و مرتفع نمودن اشکالات و موانع موجود در سیستم اجرائی و پیدا کردن راه صحیح، اصولی، علمی و قانونی تا گامی موثر در جهت پیشرفت جامعه برداشته شود (http://tebyan-zn.ir/detailed-papers).
2-3-بیمه تکمیلی
با وجود تلاش‌های انجام شده، نهادهای تأمین اجتماعی نتوانسته‌اند کل نیازهای درمانی خانواده‌های بیمه شده را تأمین کنند. پیش از انقلاب در میان شرکت‌های بیمه، شرکت بیمه امید در زمینه بیمه‌های درمان فعال بود. پس از انقلاب و از سال 1370 با تصویب شورای عالی بیمه، شرکتهای بیمه بازرگانی فعالیت خود را در این رشته بیمه‌ها آغاز کردند. شناخته شده‌ترین نوع این خدمات بیمه ای، بیمه‌های درمان تکمیلی هستند که ” بیمه مازاد هزینه های بیمارستانی” نیز نامیده می‌شود. بنابراین شرکت‌های بیمه جایگزین سازمان تأمین اجتماعی یا سازمان‌های مشابه نیستند بلکه نقش مکمل این سازمان‌ها را در ارائه پوشش‌های بیمه‌ای بر عهده گرفته‌اند.
شرکت‌های بیمه در ازای دریافت حق بیمه از هر نفر، پرداخت تا مبلغ معینی بابت هزینه‌های درمان شامل هزینه‌های دوران بستری شدن در بیمارستان، هزینه آمبولانس و سایر فوریتهای پزشکی منجر به بستری شدن در بیمارستان را متعهد می‌شوند. در سال‌های اخیر شرکت‌های بیمه در ازای دریافت حق بیمه اضافی، محدوده این بیمه را تا حد جبران برخی از موارد درمان سرپایی گسترش داده اند. بیمه‌های درمان مکمل به اشخاص گردآمده در گروه، عرضه می‌شود و فروش انفرادی آن بسیار محدود است. این گروه دست کم باید شامل پنجاه نفر باشد. به همین دلیل این بیمه را بیمه درمان گروهی می‌نامند. گروه از نظر شرکت بیمه افرادی هستند که با هدفی بجز خریداری بیمه درمان یا هر بیمه دیگر تشکیل شده باشد (کریمی، 1384).
2-4-ابعاد خدمات بیمه‌ای
زودگذری : بیمه، نوعی فعالیت خدماتی است که می تواند در طول یک دوره زمانی طولانی دوام داشته باشد. این خصوصیت از اهمیت زیادی برخوردار است و باعث بعضی از تفاوت ها بین بیمه و دیگرخدمات می شود. اما با این وجود، این خصوصیت ، شباهت های اساسی بیمه با خدمات دیگر را دستخوش تغییر نمی کند مثلا پرداخت خسارت توسط یک شرکت بیمه، صرف نظر از ارزش مادی که ایجاد می کند در مقایسه با کالاهای ملموس، هیچ گونه عنصر بادوام و ماندنی ندارد که بتواند برای مدتی باقی بماند. علاوه براین دربسیاری از اوقات، نیاز فرد به بیمه، یا تهیه خرید یک بیمه نامه تامین می‌شود.
فرد مداری : باتوجه به اینکه در برقراری روابط بیمه ای، وجود اعتماد، بسیار ضروری است، از این رو در بیمه، افراد و شخصیت، نگرش و رفتار آنها، بسیار مهمتر از فعالیت های خدماتی دیگر است. به طوری که می تواند بیشترین نقش را در برقراری روابط نامناسب بیمه ای داشته باشد.
غیرقابل ذخیره بودن :این ویژگی تقریبا در مورد کل سیستم بیمه مصداق دارد ونه تنها به خرید اولیه بیمه مربوط می‌شود بلکه با تمام روابطی که بعدا نیز ممکن است به وجود آید ارتباط پیدا می کند. آنچه که در مورد بیمه می تواند نگهداری و حفظ شود مثلا مدارک مربوط به سررسید بیمه نامه های عمر به عنوان چیزهای که قابل ذخیره کردن هستند قلمداد نمی شوند.
منحصر به فرد بودن : این ویژگی ممکن است درباره بیمه تا حدودی متفاوت باشد. در رشته هایی از بیمه که ارائه خدمات به نوعی شبیه خط تولید انبوه است و می توان حالت یک نواختی برای آن قائل شد ، مانند بیمه اتومبیل ،شاید تا حدودی استاندارد پذیر باشد. اما حتی در چنین حالتی نیز به میزان زیادی ، ویژگی منحصر به فرد بودن خدمت به ویژه در زمان خسارت وجود خواهد داشت .
تاثیرپذیری از مصرف کنندگان : این ویژگی نیز ممکن است درباره بیمه تا اندازه ای با خدمات دیگر متفاوت باشد . اما همان گونه که بعدا تشریح خواهد شد، ادراکات و پیش ذهنی های مصرف کننده، عامل مهمی در خرید بیمه نامه و یا تدوام یک قرارداد بیمه محسوب می شود. باتوجه به ویژگی هایی که برشمردیم می توان نتیجه گرفت که سیستم بیمه هرچه بیشتر بتواند بر ادراکات مصرف کننده تاثیر مطلوب داشته باشد، ویژگی های خدمتی بودن آن بیشتر می شود. بیمه به طور100% خدمت نیست؛ ولی به محصولات غیر ملموس، خیلی نزدیک تر است تا محصولات ملموس. مصرف کننده خدمات به هر نوعی از خدمت به عنوان محصولی خاص با یک سری خدمات جنبی نمی نگرد بلکه به عنوان یک کل به آن نگاه می کند. مصرف کننده ازهرنوع که باشد خدمات را به عنوان یک فرآیند کلی در نظر می گیرد و این فرآیندی است که بازاریابی مدیر بازار باید برای آن بازارسازی کند (ناصحی فرو همکاران، 39).
2-5-انواع بیمه
برای رسیدن به یک طبقه بندی مناسب ، بازارهای بیمه رابه پنج حوزه بیمه فردی، بیمه خانوار، بیمه کسب وکار ،بیمه مزایای کارکنان و بیمه اجتماعی تقسیم می کنیم.( اوترویل ، 1381)
در تقسیم بندی دیگر انواع اصلی بیمه عبارت انداز :
بیمه های بازرگانی و بیمه های دولتی (عمومی ) ، که بیمه های بازرگانی خود به بیمه های اشخاص (عمر ، حوادث ، درمان ) ،بیمه های اشیاء ، بیمه های مسئولیت و بیمه های زیان پولی تقسیم می شوند و بیمه های دولتی نیز شامل بیمه های اجتماعی می باشند.
2-5-1-بیمه عمر
بیمه های عمر ، جزء بیمه های اشخاص محسوب می شوند. بیمه عمر ، قراردادی است که به موجب آن بیمه گردر مقابل دریافت حق بیمه، متعهد میشود که در صورت فوت بیمه گذار یا در صورت زنده ماندن او در موعد تعیین شده در قرارداد، مبلغ تعیین شده در قرار داد را به بیمه گذار یا شخص معیین شده از سوی او بپردازد ( اوبر، 1378).
قراردادهای بیمه عمر را به چهار دسته کلی تقسیم بندی کرده اند :
بیمه عمر زمانی (به صورت فوت یا خطر فوت ساده زمانی )
بیمه تمام عمر
بیمه عمر و پس انداز
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.