منزلت اهل‌بیت (علیهم السلام) در نگاه ابن‌حنبل و ابن‌تیمیه- قسمت ۴۸

۵- با توجه به صراحت و انبوهی سخنان تجلیلی ابن‌تیمیه در حق اهل‌بیت (علیهم السلام) موضع تفریطی او به چند دلیل آسیبی به نظرات اجلالی وی نمی‌زند. اولا ابن‌تیمیه همانند دیگر اندیشمندان اهل‌سنت ‌به‌عصمت هیچ یک از صحابه چه اهل‌بیت (علیهم السلام) و چه غیر آنها معتقد نیست و آنها را من جمیع الجهات کامل نمی‌داند. ثانیا از نقطه نظر اثباتی صدور خطا را از صحابه جایز و از حیث ثبوتی به ‌صدور خطا از برخی صحابه همانند طلحه و زبیر در جنگ جمل معتقد است. ثالثا معتقد است خطای ناشی از اجتهاد صحابه منافاتی با فضایل آنها ندارد. لذا انتساب خطا و کاستی در پارادایم گفتمانی یک سنی حنبلی تناقضی با نگاه اجلالی او به شخصی یا اشخاصی ندارد هرچند ‌این انتساب غلط و ناروا باشد کما‌اینکه تفریط ابن‌تیمیه در حق اهل‌بیت (علیهم السلام) از خطاهای فاحش علمی ‌او است.
او یک سنی حنبلی است و به‌دلیل جسارت و پروای بالا در ابراز نظراتش در دفاع از خلفا و صحابه مشی اهل‌سنت‌ را صریحتر و با صدای بلندتر بیان کرده است. علمای اهل‌سنت‌ که فضایل و مناقب مورد انکار ابن‌تیمیه را در خصوص اهل‌بیت (علیهم السلام) قبول کرده‌اند، شانی فراتر از آنچه ابن‌تیمیه معتقد است برای اهل‌بیت (علیهم السلام) در مقابل دیگران قائل نیستند و در مورد تقدم خلفای سه گانه خصوصا شیخین بر تمام صحابه و دفاع همه جانبه در مقابل قدح آنها با ابن‌تیمیه شریک هستند.
منابع:
قرآن.
ابن‌ابی العز الحنفی، صدرالدین علی بن‌محمد، شرح العقیده الطحاویه، حققها و راجعها جماعه من العلماء، خرج احادیثها محمد ناصر الدین الالبانی، بیروت – لبنان، دار الکتاب العربی، ۱۴۰۴ – ۱۹۸۴٫
ابن‌ابی الحدید، عبدالحمید بن‌هبه الله، شرح نهج البلاغه، تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، جلد۱و۸و۱۹، قم، مکتبه‌ایت الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴٫
ابن‌ابی حاتم، عبد الرحمن بن‌محمد، تفسیر القرآن العظیم، جلد۲، الریاض، مکتبه نزار مصطفی الباز، ۱۴۱۹٫
ا‌بن‌اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، ترجمه محمد حسین روحانی، جلد۳و۴، چاپ سوم، تهران، انتشارات اساطیر، ۱۳۸۴٫
ابن‌الجوزی، ابوالفرج عبدالرحمن، مناقب الامام احمد بن حنبل، بیروت، دار الآفاق الجدیده، بی تا.
ابن‌بایویه، محمد بن‌علی، من لا یحضره الفقیه، جلد ۲، قم، دفتر انتشارات اسلامی‌وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۳٫
ابن‌بدران، عبدالقادر، المدخل، بیروت – لبنان، دار الکتاب العربی، بی تا.
ابن‌بطوطه، محمد بن‌عبدالله بن‌محمد بن ‌ابراهیم لوانی طنجی، رحله ابن بطوطه، طبعه الاولی، بیروت- لبنان، دار بیروت، ۱۴۱۸- ۱۸۸۷٫
ابن‌تیمیه، تقی الدین احمد ‌بن‌عبدالحلیم، الخلافه و الملک، تحقیق حماد سلامه، الاردن – الزرقاء، مکتبه المنار، بی تا.
———————-، حقوق آل البیت، تحقیق عبدالقادر احمد عطا، الطبعه الثانیه، بیروت- لبنان، دار الکتب العلمیه، ۱۴۰۷-۱۹۸۷٫
———————-، مجموع فتاوی، جمع و ترتیب عبد الرحمن محمد بن قاسم، جلد ۳ و ۱۹ و ۲۵ و ۲۸ و ۳۵، الرباط – المغرب، مکتبه العارف، بی تا.
———————-، منهاج السنه النبویه، جلد ۱ تا ۴، مصر، المطبعه الکبری الامیریه، ۱۳۲۱٫
ابن‌حزم، ابو محمد علی بن احمد، الفصل فی الملل و الاهواء و النحل، جلد۳و۴، بیروت – لبنان، دارالجیل، بی تا.
ابن‌حنبل، احمد، المسند، جلد۱تا۱۰، الطبعه الثانیه، بیروت- لبنان، دارالفکر، ۱۴۱۴-۱۹۹۴٫
———، فضائل اهل البیت من کتاب فضائل الصحابه، تحقیق محمد کاظم المحمودی، الطبعه الاولی، قم، المجمع العالی للتقریب بین المذاهب الاسلامیه، ۱۴۲۵- ۲۰۰۴٫
———، کتاب الزهد، حققه و قدم له و علق علیه الدکتور محمد جلالی شرف، لبنان، دارالفکر الجامعی، ۱۹۸۴٫
ابن‌حیون، نعمان بن‌محمد مغربی، دعائم الاسلام و ذکرالحلال و الحرام، قم، موسسه آل البیت (علیهم السلام)، ۱۳۸۵٫
ابن‌خلدون، ابوزید عدالرحمن بن‌محمد بن‌خلدون، العبر(تاریخ ابن‌خلدون)، ترجمه عبدالمحمدآیتی، جلد۲ و۴، چاپ سوم، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۳٫
ابن‌خلکان، شمس الدین احمد بن‌محمد ابی بکر، فوات الوفیات، دمشق، المجمع اللغه العربیه، ۱۳۸۸ قمری.
—————————، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان، حققه الدکتور احسان عباسی، المجلد الاول، بیروت- لبنان، دار صادر، بی تا.
ابن‌شهر آشوب مازندرانی، محمد بن‌ علی، مناقب آل ابی طالب(علیهم السلام)، جلد ۲ و ۳، قم، نشر علامه، ۱۳۷۹٫
ابن‌طاووس، علی بن یونس، الطرائف فی معرفه الطوائف، جلد ۱، قم، انتشارات خیام، ۱۴۰۰٫
ابن‌عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، جلد ۳ و ۵، بیروت، موسسه التاریخ، بی تا.
ابن‌عساکر، ابوالقاسم علی بن الحسن بن‌هبه الله بن‌عبدالله الشافعی، تاریخ مدینه دمشق، تحقیق علی شیری، ج۲و ۵ و۴۲، بیروت – لبنان، دار الفکر، ۱۴۱۵ – ۱۹۹۵٫
ابن‌فارس، ابوالحسن احمد بن‌فارس بن‌ذکریا بن‌حبیب، معجم المقاییس اللغه، بیروت، دارالجیل، بی تا.
ابن‌قدامه المقدسی، عبد الله بن‌احمد، المدخل، جلد ۱ و ۷، بیروت – لبنان، دار الکتاب العربی، بی تا.
ابن‌کثیر، اسماعیل بن‌عمر، تفسیر القرآن العظیم، جلد ۱ و ۲ و ۳ و ۶، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۹٫
ابن‌کثیر، الدمشقی، ابوالفداء، البدایه و النهایه، ۳، ۴، ۷، ۱۴، بیروت – لبنان، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ – ۱۹۹۷٫
ابن‌مردویه الاصفهانی، ابوبکر احمد بن‌موسی، مناقب علی بن‌ ابی طالب و ما نزل من القرآن فی علی، قم –‌ایران، دارالحدیث، ۱۳۸۲- ۱۴۲۴٫
ابن‌مغازلی شافعی، ابوالحسن علی‌ بن‌محمد بن‌طبیب واسطی، مناقب ابن المغازلی الشافعی، لبنان، دارالاضواء، بی تا.
ابن‌منظور، محمد بن‌مکرم بن‌ علی بن ‌ابوالفضل کمال الدین، ابن‌منظور الانصاری، لسان العرب، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۴٫
ابو بکر الخلال، العقیده لامام احمد بن حنبل، تحقیق عبد العزیز عزالدین اسیران، الطبعه الاولی، دمشق، دار قتیبه، ۱۴۰۸- ۱۹۸۸٫
ابوحنیفه، نعمان بن‌ثابت، الفقه الاوسط، بیروت – لبنان، دارالکتب العلمه، بی تا.

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.