منزلت اهل‌بیت (علیهم السلام) در نگاه ابن‌حنبل و ابن‌تیمیه- قسمت ۲۳

ا‌بن‌عمر از ابوبکر نقل می‌کند که خطاب به مردم گفت: «ای مردم احترام پیامبر (صلی الله علیه و آله) را در تکریم اهل‌بیت او مراعات کنید». [۴۱۲]
این روایت عالی المضمون تصریح می‌کند به‌اینکه رعایت احترام و تکریم پیامبر (صلی الله علیه و آله) با مراعات و احترام و نکو داشت جایگاه اهل‌بیت (علیهم السلام) مشخص می‌گردد.
یونس بن خباب از حسن بصری نقل می‌کند:
دو راهب از مسیحیان نجران خدمت پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمدند، حضرت فرمود: مسلمان شوید، گفتند قبل از شما مسلمان بودیم، حضرت فرمود: سه چیز دروغ گویی شما را اثبات می‌کند: به صلیب سجده می‌کنید، برای خدا فرزند قائل می‌شوید و باده گساری می‌کنید. گفتند در مورد عیسی چه می‌گویی؟ پیامبر (صلی الله علیه و آله) ساکت شد و‌آیه مباهله در سوره آل عمران نازل شد«ذلک نتلوه علیک من الآیات و الذکر الحکیم الی قوله ندعوا ابنائنا و ابنائکم. . . »(آل عمران: ۵۸ تا ۶۱)، پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)آن دو را به ملاعنه دعوت کرد و با حسن و حسین و اهل و فرزندانش به ملاعنه و مباهله آمد. وقتی دو راهب از نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیرون آمدند یکی به دیگری گفت جزیه را بپذیر و ملاعنه نکن، آن دو برگشتند و گفتند جزیه می‌دهیم و مباهله و ملاعنه نمی‌کنیم.[۴۱۳]
از موارد تفاخر و مباحی اهل‌بیت (علیهم السلام) نسبت به تمام منسوبین پیامبر (صلی الله علیه و آله) مصادیق مفاد‌ آیه مباهله است.
ابن‌حنبل در حدیث مذکور همانند بسیاری از مفسرین اهل‌سنت‌ از علی (علیه السلام) و فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و حسنین (علیهما السلام) در ذیل‌آیه مباهله « ۶۱ آل عمران» به‌منزله اهل‌بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله) یاد کرده و با تنظیر فقرات متن‌آیه (ابنائنا به حسنین (علیهما السلام) و نسائنا به فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و انفسنا به علی (علیه السلام)، می‌توان نتیجه گرفت علی (علیه السلام) به‌منزله جان پیامبر (صلی الله علیه و آله) است.
۲۵- برادری و مواخاه با رسول خدا (صلی الله علیه و آله):
در قرآن تمام مومنین نسبت به همدیگر به برادری[۴۱۴] توصیف شده‌اند. اما‌ایجاد عقد اخوت و نتایج ناشی از آن فراتر از ‌این عنوان عمومی ‌است و ناشی از یک نوع هم ترازی در رتبه معنوی و کمالات انسانی است. در تاریخ اسلام بعد از امر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به‌ایجاد عقد اخوت بین مومنین، افتخار برادری‌ایشان که به مواخاه مشهور است تنها نصیب امام علی (علیه السلام) شد.
سعید بن‌ مسیب می‌گوید:
رسول الله (صلی الله علیه و آله) بین اصحاب خود برادری‌ایجاد کرد، خود حضرت و ابوبکر و عمر و علی ماندند، پس بین ابوبکر و عمر اخوت‌ایجاد کرد و به علی گفت تو برادر من و من برادر تو هستم[۴۱۵]
رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به علی فرمود: «تو برادر و همراه من هستی». [۴۱۶]
در سنن ابن‌ماجه بر مفاد روایت صحه گذاشته شده است، علی فرمود: من بنده خدا و برادر فرستاده اش و راستگوی بزرگ هستم، کسی‌این ادعا را بعد از من نخواهد کرد مگر دروغگو، هفت سال قبل از مردم دیگر نماز خواندم. [۴۱۷]
ا‌بن‌عمر می‌گوید:
پیامبر (صلی الله علیه و آله) بین اصحاب خود برادری‌ ایجاد کرد و در این هنگام علی آمد در حالیکه دو چشمش اشک آلود بود، به پیامبر (صلی الله علیه و آله) عرض کرد:‌ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بین اصحاب خود برادری‌ایجاد کردی و بین من و کسی برادری‌ ایجاد نفرمودی؟ پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: تو برادر من در دنیا و آخرت هستی. [۴۱۸]
۲۶- شباهت به رسول الله (صلی الله علیه و آله):
شباهت به اسلاف امری ناخواسته و موروثی و تکوینی است. اما شباهت حسنین (علیهما السلام) به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) همواره یاد آور خاطره ‌ایشان و رسالت و بعثت عظیم و تحولات بنیادی در جامعه بشریت بود، به‌ همین دلیل در روایتهای محدثین اهل‌سنت‌ مورد توجه قرار گرفته و در فضایل اهل‌بیت (علیهم السلام) ذکر شده است.
عقبه بن ‌حارث می‌گوید:
«بعد از رحلت پیامبر (صلی الله علیه و آله) پس از اقامه نماز عصر با ابوبکر خارج شدم در حالی که علی در کنارش بود، حسن در حال بازی با پسر بچه‌ای بود ابوبکر او را به گردنش گرفت و گفت:
«و ا بابی شبه النبی لیس شبیها بعلی»:
پدرم فدای کسی شود که شبیه پیامبر (صلی الله علیه و آله) است و به علی شباهت ندارد و علی خندید».[۴۱۹]
این شعر از جانب حضرت فاطمه (سلام الله علیها) نیز نقل شده است. [۴۲۰]
هانی از علی (علیه السلام) نقل می‌کند: «از سینه به بالا حسن شبیه پیامبر (صلی الله علیه و آله) بود و در پائین تنه حسین شبیه‌ایشان بود». [۴۲۱]
انس بن ‌مالک می‌گوید: «کسی به پیامبر (صلی الله علیه و آله) شبیه تر از حسن و فاطمه نبود». [۴۲۲]
۲۷- جلوه‌های رفتاری در مسیر الی الله:
ابو سعید خدری می‌گوید: «عده‌ای از مردم از علی شکایت کردند، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بلند شد و خطبه خواند. از‌ایشان شنیدم که مکرر می‌فرمود: از علی شکایت نکنید زیرا او در ذات یا راه خدا خشن است». [۴۲۳]
این قضیه صحنه‌ای از تراز متفاوت جایگاه بینشی و گرایشی و رفتاری علی (علیه السلام) و دیگر صحابه همراه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را نشان می‌دهد. مطلب جالب نظر ‌این است که پیامبر گرامی(صلی الله علیه و آله) به موضوع اختلاف اشاره نفرموده و با روش عرفی رفع اختلاف نمی‌کند بلکه با دفاع مطلق از علی (علیه السلام) و نهی دیگران از مخالفت با او، ریشه رفتار و عملکرد جدی‌ ایشان را به‌خاطر ممحض شدن در ذات خدا معرفی می‌کند که شاید برای دیگر صحابه قابل درک نبود.
۲۸- دارندگان درجات برتر در بهشت:
بندگان خاص الهی در نهایت سیر تکاملی جهان به بهشت ابدی که محل رضوان و سرور و ابتهاج معنوی است نایل می‌شوند. هیچ یک از مومنین به دین حق از فرجام خود صد در صد مطمئن نیستند. اما جایگاه اهل‌بیت (علیهم السلام) در عالم برین با اخبار قطعی پیامبر (صلی الله علیه و آله) مشخص شده است. انه(صلی الله علیه و آله) قال. . . علی فی الجنه. . . . [۴۲۴]
جابر بن ‌عبدالله از نشستی جالبی خبر داده است: « پیامبر (صلی الله علیه و آله) از آمدن مردی بهشتی اهل جنت خبر داد و سپس دعا کرد که ‌ای خدا او را علی قرار بده، در ‌این هنگام علی وارد آن مجلس شد. [۴۲۵]
پیامبر (صلی الله علیه و آله) خطاب به فاطمه (سلام الله علیها) می‌فرماید: «من و تو و این دو (حسن و حسین) در روز قیامت در یک رتبه خواهیم بود». [۴۲۶]
هم رتبه بودن با پیامبر (صلی الله علیه و آله) در بهشت افتخاری سترگ است که فقط با نیل به کمال مناسب امکان پذیر است و اهل کسا دارای این افتخار بزرگ هستند.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) خطاب به علی (علیه السلام) می‌فرماید: «برای تو گنجی در بهشت است، به دنیا توجه نکن و توجهت را معطوف به آخرت کن». [۴۲۷]
عکرمه از ا‌بن‌عباس‌ نقل می‌کند: پیامبر (صلی الله علیه و آله) در منقبت والای خانم فاطمه (سلام الله علیها) فرمود: «افضل نساء اهل الجنه خدیجه بنت خویلد و فاطمه بنت محمد و آسیه بنت مزاحم امراه فرعون و مریم بنت عمران». [۴۲۸]
طبق حدیث ابو سعید خدری پیامبر (صلی الله علیه و آله) حسنین (علیهما السلام) را ‌اینگونه توصیف می‌کند: «الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنه». [۴۲۹]
روزی حسین بن‌ علی وارد مسجد شد و جابر بن عبدالله صحابی بزرگ گفت:
«هرکسی دوست دارد سید جوانان اهل بهشت را ببیند به حسین نگاه کند،‌این مطلب را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) شنیدم». [۴۳۰] رسول الله (صلی الله علیه و آله) فرمود: «الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنه و فاطمه سیده نسائهم الا ما کان مریم بنت عمران.[۴۳۱]
حذیفه می‌گوید پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «جبرئیل به من بشارت داده است که حسن و حسین دو سرور جوانان اهل بهشتند». [۴۳۲]در حدیث دیگر عبارت «و انَ فاطمه سیده نساء اهل الجنه»[۴۳۳] اضافه شده است.

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.