مقاله با موضوع اردشیر بابکان و پس از اسلام

در این عصر پرهیاهو که نسل حاضر با بحران معنویت مواجه شدهاند، شناخت عارفان و صوفیانی که در سدههای گذشته میزیستند و بررسی تأثیراتی که بر فرهنگ و ادبیات داشتند عرصهای بدیع در گسترش تاریخ تصوف فراهم کرده است. از جمله عارفانی که زندگی و آثارش ناشناخته باقی مانده ابوسعد خرگوشی نیشابوری است. دراین نوشتار سعی شده زندگی و آثار و احوال این عارف وارسته مورد بررسی قرار گیرد.
1-2 سؤالات تحقیق
1-3 سؤالات اصلی
سیر تطور زندگی ابوسعد خرگوشی چگونه بوده است؟
ابوسعد خرگوشی دارای چه آثاری بوده است؟
1-4 سؤال فرعی
آیا میتوان او را در شمار ملامتیان دانست؟
1-5 اهداف تحقیق
بررسی و تطورات زندگی ابو سعد.
معرفی و شناخت آثار و احوال ایشان.
1-6 پیشینه تحقیق
توجه به زندگی عارفان و صوفیان و بررسی آثار مکتوب به جای مانده از ایشان در تاریخ تصوف و اعتلای فرهنگ و ادب ایران زمین دارای اهمیت است.این تحقیق عهدهدار این وظیفه شده تا درباره ابوسعد خرگوشی و آثار وی اطلاعاتی درخور را گردآوری کرده و گامی در جهت شناسایی این عارف گرانقدر بردارد.
براساس بررسیهای انجام شده تاکنون تحقیقات و مقالات اندکی درباره ابوسعد خرگوشی نگاشته شدهاست.از جمله مهمترین مقالاتی که به ابوسعد، زندگی و آثار او به صورت جامع پرداخته، مقالات آقای احمد طاهری عراقی، با عنوان«ابوسعد خرگوشی نیشابوری» در مجله معارف و «ابوسعد[سعید؟] نیشابوری و شرف النّبی» در مجله نشردانش و مقالات آقای نصرالله پورجوادی، با عنوان«خرگوشی» در دانشنامه جهان اسلام و «بازماندههایی از الاشاره و العباره» در مجله معارف است.
از مهمترین کتابهایی که در سدههای گذشته مطالبی- هرچند اندک – دربارهی ابوسعد نگاشتهاند میتوان به تاریخ نیشابور تألیف حاکم نیشابوری؛ العبر فی خبر من الغبر تألیف حافظ ذهبی؛ الانساب المتفقه تألیف ابن قیسرانی؛ تاریخ بغداد تألیف خطیب بغدادی؛ المنتخب من کتاب السیاق التاریخ نیشابور تألیف عبدالغافر فارسی؛ طبقات الشافعیه الکبری تألیف تاجالدین السبکی و المستدرک علی معجم المؤلفین تراجم مصنفی الکتب العربیه تألیف عمر رضا کحاله اشاره کرد.
1-7 دشواریهای پژوهش
در گردآوری مطالب و نگارش این نوشتار مشکلاتی مانع پیشرفت سریع پژوهش بود که از جمله آن میتوان به این موارد اشاره کرد:
1. برای شناخت بهتر این عارف نیشابوری، کمبود منابع وجود داشت. در همگی منابع موجود نیز، مطالب اندکی به دست میآمد که در غالب موارد تکراری بود.
2. بیشتر آثارابوسعد یا به صورت نسخهی خطی است که شوربختانه در ایران موجود نیست. یا آثار موجود در ایران دیگر تجدید چاپ نمیشوند، لذا در کمتر کتابخانهای میتوان به آنها دست یافت و یا در طول تاریخ از میان رفته و مفقود شدهاند و جز نامی از آنها اثری باقی نمانده است.
2-1 تاریخ نیشابور
نیشابور، دارالعلم خراسان، که ابوسعد در آن پرورش یافت شهری بود که عالمان و بزرگان بسیاری در مدارس آن کسب علم کردهاند. در خراسان شهرهای نیشابور، هرات، بلخ، بخارا،غزنین و مرو، به خاطر موقعیت خاص یا بسیاری جمعیت مورد توجه بودند، ولی هیچ کدام با نیشابور برابری نمیکردند. شاید داشتن چنین خصوصیاتی که در سایر شهرها کمتر وجود داشته، سبب شد که این شهر دستخوش دگرگونیها و حوادثی گردد.
نام قدیم نیشابور، ابر شهر و شکل قدیمی این کلمه پس از اسلام نیوشاه پوهر بود که به معنای کار نیک شاهپور یا جای نیک شاهپور است. دلیل نسبت دادن نام این شهر به شاهپور دوم پادشاه ساسانی، بازسازی شهر در سده چهارم پس از میلاد بود. ساخت اصلی شهر نیشابور به شاهپور اول پسر اردشیر بابکان منسوب است.
در سال334ق امیر نوح سامانی به نیشابور آمد و50 روز آنجا اقامت داشت، سپس حکومت را به ابراهیم بن سیمجور واگذار کرد و خود به بخارا رفت. در کتاب تاریخ بیهق آمده، زمانی که فخرالدوله دیلمی بر خراسان مسلط شد در نیشابور به نام او سخنرانی کرد. وزیر نامی او صاحب ابن عباد دو سال مالیات بیهق را وضع کردو در سالهای383و384ق مالیات نیشابور را نصف کرد. در آن سالها شهر نیشابور به دست دیلمیها، سامانیها و سیمجوریها بود. در سال384ق امیر نوح سامانی نیشابور را از تصرف ابوعلی وفایق خارج کرد و حکومت آنجا را به امیر محمود پسر سبکتکین که از سرداران او بود واگذار نمود و به او لقب سیف الدوله داد و خود دوباره به بخارا بازگشت. در دورهی سلطنت غزنویها، به ویژه سلطنت سلطان محمود شهر نیشابور در کمال رونق و آبادانی بود. حسنک وزیر که نیشابوری بود در اواخر دورهی سلطان محمود وزیر شد و چند سال در این شهر حکمرانی کرد و آبادیها و ساختمانهای زیادی بنا نمود که به قصور و عمارات حسنکی معروف بوده است.
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.