مصادیق تجمل گرایی:پایان نامه درمورد تجمل گرايي

برخی از مصادیق تجمل گرایی

3-2-1 تجمل گرايي در لباس و پوشاک

لفظ لباس از «لبس » مشتق شده است . «لبس» يعني پوشش و پوشيدن . هرچيزي که انسان را از زشتي ها بپوشاند و مخفي دارد لباس ناميده مي شود . به همين دليل مرد براي زنش حکم لباس را دارد؛ زيرا مانعي است براي ظاهر شدن زشتي هاي او.[1]
«زجاج » مي گويد : اين واژه به مفهوم هر چيزي است که براي جسم و زندگي انسان سودمند باشد ، خواه لباس يا چيز ديگر.[2] و نيز خليل بن احمد فراهيدي در کتاب العين «ريش» را اين گونه معنا مي کند الريش : اللباس الحسن [3]؛ ريش: لباس نيکو است .
منشأ اصلي پيدايش لباس اين بوده که سه نياز آدمي را پاسخ دهد :
– او را از سرما ، گرما ،برف و باران حفظ کند .
– در جهت حفظ عفت و شرم به او کمک مي کند .
– به او آراستگي و وقار مي بخشد .[4]
تا آنجا كه تاريخ نشان مي‏دهد هميشه انسان لباس مي‏پوشيده است، ولي وسايل توليد لباس در عصر ما به قدري متنوع شده و توسعه يافته است كه با گذشته اصلا قابل مقايسه نيست.
و متأسفانه، جنبه‏هاي فرعي و حتي نامطلوب و زننده لباس چنان گسترش يافته كه فلسفه اصلي لباس را دارد تحت الشعاع خود قرار مي‏دهد.
مسأله لباس در اسلام از اهميت و جايگاه بالايي برخوردار است و اسلام به پوشيدن لباس و تنظيف و آرايش توصيه مي کند . خداوند حکيم در قرآن کريم مي فرمايد :« يا بَني‏ آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمْ لِباساً يُواري سَوْآتِكُمْ وَ ريشاً وَ لِباسُ التَّقْوي‏ ذلِكَ خَيْرٌ ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُون[5]؛ اي فرزندان آدم لباس براي شما فرستاديم که اندام شما را مي پوشاند و مايه­ي زينت شما است ؛ اما لباس پرهيزگاري بهتر است . اينها همه از آيات خدا است ، تا متذکر نعمتهاي او شوند . »
پوشاک از نيازهاي اساسي زندگي انسان است و مستور داشتن شرمگاه و زشتيهاي بدن امري لازم و ضروري است و آراسته ساختن خويش با پوشاکهاي زيبا ، مطلوب و محبوب خداوند است . [6]
بهره مندي از پوشاك به شكل معتدل، با طبع و سرشت انساني سازگاري دارد، براي اينكه فطرت آدمي به دنبال زيبايي هاست تا با ديدن زيبايي ها، به وجود زيبايي آفرين توجه نمايد و روي آوري به مساجد با لباس ظاهري و پيرايش ظاهري عامل به دست آوردن لباس تقواست كه ارزشمندتر است. علي(ع) فرمود ند: « الحمدالله الذي رزقني من الرياش ما اتجمل به في الناس و أودي فيه فريضتي و استرفيه عورتي[7] ؛«سپاس خدايي که به من روزي کرد لباسي که با آن خود را در ميان مردم زينت نمايم و واجبم را با آن ادا نموده و عورتم را بپوشانم . »
استفاده از لباس براي آرامش و آسايش جسم و براي حفظ شخصيت انساني به صورت معقول که حد اعتدال ميان افراط و تفريط است ، مورد پسند و رضايت دين مقدس اسلام است و پيشوايان دين به آن سفارش نموده اند.  اگر چه تجمل و زينت و آراستگي و نظافت و پاکي امري فطري است ؛ ولي انسان در اثر جهل و ناداني همواره بسياري از مسائل فطري را نيز ناديده مي گيردو دچار افراط و تفريط مي شود.
بدين شكل كه گروهي از مردم، براي بهره مندي از لباس و زينت متحمل انواع و اقسام زحمات مي شوند تا براي خود لباسي و زينتي فراهم سازند. فراهم ساختن لباس و زينت و خودآرايي تمام جوانب زندگي انسان را تحت تاثير قرار مي دهد تا جايي كه او را از مسير اصلي منحرف مي كند و او را به راه افراط در اين موضوع سوق مي دهد و به نوعي دچار صفت تفاخر و شهرت طلبي مي شود و لباس و زينت كه مقدمه رسيدن به قرب الهي بود، وسيله اي مي شود كه انسان را به خفت و خواري مي كشاند.
پيامبر اسلام (ص) دراين زمينه مي فرمايد :« مَنْ لَبِسَ ثَوْبَ شُهْرَةٍ فِي الدُّنْيَا أَلْبَسَهُ اللَّهُ ثَوْبَ مَذَلَّةٍ فِي الْآخِرَةِ[8]؛ کسي که در دنيا لباس شهرت بپوشد ، خداوند در آخرت اورا لباس ذلت و خواري مي پوشاند. » و امام حسن (ع) نيز مي فرمايد: مَنْ لَبِسَ ثَوْبَ شُهْرَةٍ كَسَاهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَوْباً مِنَ النَّارِ[9]؛ کسي که لباسي که اورا مشهور کند بپوشد ، خداوند در روزقيامت اورا لباسي از آتش مي پوشاند.
با توجه به اين دلايل که بيان شد، معلوم مي شود که از نظر اسلام افراط و تفريط در لباس که از ضروريات زندگي است ،جايز نيست . تفريط در لباس اين است که انسان هيچ توجهي به کيفيت و کميت آن نداشته باشد و به اندازه اي که توانايي دارد براي تهيه ي لباس مناسب اقدام نکند و توجهي به آراستگي ظاهري نداشته باشد . افراط در لباس اين است لباس وسيله اي براي شهرت طلبي، و تجمل گرايي و فخرو تکبر مباهات به ديگران قرار گيرد .  متأسفانه امروزه جنبه هاي زننده و منفي لباس گسترش يافته و لباس عاملي براي انواع تجمل گرايي ،مد ،تحريک شهوت ،خود نمايي و اشاعه ي فرهنگ اجنبي و غرب شده است.
امام صادق (ع) در سفارش به ميانه روي در لباس مي فرمايد :« … الْمَالَ مَالُ اللَّهِ يَضَعُهُ عِنْدَ الرَّجُلِ وَدَائِعَ وَ جَوَّزَ لَهُمْ …َ يَلْبَسُوا قَصْداً …[10]: دارايي ها از آن خداست آنها را نزد انسان به امانت مي سپارد و به انسان اجازه داده است … با ميانه روي بپوشند … » امير المؤمنين (ع) در اوصاف پرهيزگاران، از جمله صفت که براي آنها بيان مي کند ، ميانه روي در لباس است ، چنان که مي فرمايد :« وَ مَلْبَسُهُمُ الِاقْتِصَاد[11]: پوشش پرهيزگاران با ميانه روي است. »
[1] راغب اصفهاني ، پيشين ،  ص467
[2] طبرسي ، مجمع البيان ، پيشين ،  ج 3، ص 631
[3] خليل بن احمد فراهيدي،پيشين ، ج‏6، ص283
[4] ر.ک غلامعلي حداد عادل ،پيشين، ص 6
[5]  اعراف /26
[6] اکبر هاشمي رفسنجاني ، پيشين ،  ج 5 ، ص 501
[7] شيخ حر عاملى، وسائل الشيعه، پيشين ،  ج 5ص 94
[8] محدث نوري ، پيشين،ج 3 ،ص 245
[9] محدث نوري ، پيشين،ج3، ص 246
[10] شيخ حر عاملي،پيشين، ج 11، ص 500
[11] محمد دشتي ، پيشين ، خطبه 193
لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:
نظر اسلام درباره تجمل گرايي