علل تعارضات زناشویی

گاه دیده می شه در خونواده ای روابط بین اعضا نسبت به همدیگه همراه، با تحقیر و سرزنش و رفتارای تند و خشن و توهین آمیزه. بعضی وقتا در خونواده اشتباهات و خطاهایی از اعضا سر می زنه و یا ما تصور می کنیم همسر و بچه هامون اون طور که مورد انتظارمون بوده رفتار نکرده ان، در یه همچین موقعیتی سرزنش کردن فرد خطاکار باعث می شو د که در اعضای خونواده احساس پستی به وجود بیاد و این روند ایجاد شده باعث وجود جو تنش  و جنجال در خونواده می شه (مانکینی[۲]، ۲۰۰۱، به نقل از لورنز،۲۰۰۳).

از جمله مشکلات بر سر راه تغییر زندگی زناشویی اینه که گرفتاریا رو به عنوان صفت و خصیصه همسر تلقی کرده و گناه رو برگردن اون میندازیم. وقتی همسر خود رو مسئله محسوب می کنیم ممکنه که نتیجه گرفته شه که کاری از شما ساخته نیس و بعد واسه اینکه وضع رو از چیزی که هست خیلی بد تر کنین، شاید مسئله رو به اندازه ای بزرگ می کنین که حتی فکر امکان اصلاح شرایط به نظر شما  نشدنی می رسه (بک[۳]، ترجمه قرچه داغی، ۱۳۸۵).

زناشویی

اختلاف می تونه به علل زیر بوجود آید:

  • فرق در تصور و برداشت از اطلاعات حسی
  • مخالفت با باورها، تغییرها، انتظارات و ارزشها
  • پریشونی احساسات، رقابت بین خواسته ها و رغبتا
  • سرپیچی رفتارها (میلر و همکاران، ترجمه بهاری ۱۳۸۵).

 

۲-۱-۴) منابع کلی اختلاف عبارتند از:

  • بافت اجتماعی: تغییریک روند غیر قابل اجتنابه که می تونه هم فرصتهایی رو واسه رشد و سازگاری بسازه یا منتهی به حالت دفاعی و تنهایی شه.به هر حال تغییر در اول واسه افراد و روابط استرس زاست.تغییر روابط ونقشها واسه زن و شوهر امروزی رقابت انگیزه. تغییرات اجتماعی مثل دو شغله بودن، تقسیم مسئولیتای والدین، عوامل استرس زای اقتصادی، بی ثباتی اجتماعی، منابع بالقوه اختلاف هستن(لانگ و یانگ[۴]،۱۹۹۸) .
  • اقتصادی

  • استرس موقعیتی: بعضی وقتا، وقایع پیش بینی شده و پیش بینی نشده احتیاج به موافق شدن دارن و ممکنه ایجاد اختلاف کنن. بیماریای طولانی، مرگ والدین سن و سال دار، بحرانای مالی، مشکلات مربوط به فرزندان، بیشتر ایجاد کننده اختلاف هستن. درجه و شدت اثر این عوامل بستگی به مهارت زن و شوهر در چگونگی روبرو شدن با این عوامل داره(شریعتمداری،۱۳۸۳).
  • مشکلات

  • نظریه فرقای ادراکی: یه منبع ایجاد اختلاف اینه که دو طرف یه موقعیت رو بطور متناوب مورد توجه قرار میدن.اختلاف با فرق درک و فهم موضوع شروع و به صورت رفتاری و هیجانی رو می شه.کلا دو دیدگاه با نظریه ادراکی هست: مدل متمرکز برهیجان و مدل متمرکز بر عمل. در الگوی متمرکز بر هیجان دلیل اختلاف و حالتهای روان شناختی رو در نظر می گیرن، در حالیکه الگوی متمرکز بر عمل رفتار رو به عنوان کانون اساسی و مهم در نظر میگیره (لانگ و یانگ،۱۹۹۸).

 

 

  • نظریه برابری[۵]: درک ادما از برابری در روابط ، به وسیله  آزمایش از یافته های  مشخص می شه.یعنی شخص به اون چیزی که از رابطه بدست آورده و چیزی که همسرش در یافت کرده ،توجه می کنه.اگه یکی از اونا احساس کنه رابطه غیر مساوی و نابرابر شده منتهی به تنشهای روانشناختی می شه و این تنشها باعث بروز اختلاف می شه.مثلا تو یه زوج دو شغلی، یه شخص ممکنه در پخش مسئولیتهای منزل، احساس بی عدالتی کنه(لانگ و یانگ،۱۹۹۸).

تئوری برابری فرض می کنه که اشخاصی که در روابط غیر عادلانه مشارکت می کنن شاید از اون رابطه ناراضی هستن وقتی که فرد در شرایطی قرار میگیره که واسه یکی از قوانین برابری بی فایدگی رو تجربه می کنه احساس نارضایتی کرده و بیشتر بر پایان رابطه توجه دارن.(دهقان،۱۳۸۰)

 

  • نظریه رد و بدل کردن (معاوضه): تئوری مبادله در مورد اختلاف، تحلیلی شبه اقتصادی از تعامل بین دو نفر ارائه می کنه. تعامل به شکل هزینه ها وپاداشهایی که این دو نفر واسه همدیگه بوجود میارن نگریسته می شه و جنبه دو طرفه پاداشا ، تنبیه ها یا هزینه ها توجه می شه (برنشتاین، به نقل از پورعابدی و منشی ،۱۳۸۰).

اختلاف و اختلافات زناشویی ، از اول به عنوان تابعی از نرخهای تقویت و تنبیه معنی سازی می شه. شاید مناسب ترین واژه واسه تقویت یا جایزه  واژه رضایت، و واسه تنبیه یا هزینه واژه نارضایتی باشه.پس نظریه مبادله براین باوره که افراد تلاش می کنن تا اندازه رضایت (جایزه)رو به بیشترین حد و اندازه نارضایتی(هزینه) رو به کمترین حد ممکن برسانند.بعضی از پاداشهایی که زوجها مبادله می کنن شامل پول، اجناس، عشق، مقام اجتماعی و اطلاعاته (فورن هام[۶]،۱۹۸۳ ؛به نقل از یانگ،۱۹۹۸).

فرضیه کلی این تئوری اینه که افراد در جستجوی موقعیتهایی هستن که در اون پاداشها از هزینه ها بیشتر باشه و از رفتارهایی که لازمه هزینه زیاده دوری کنن.پس فرد A تا جایی نسبت به فرد B قدرت داره و می تونه بر رفتارای اون تاثیر بگذاردکه قادر باشه پاداشها و هزینه هایی رو که واسه فرد B   هست کنترل یا تعیین کنه.اون چیزی که یه شخص تو یه رابطه دریافت می داره با چیزی که در اون رابطه هزینه کرده باید تا اندازه ای برابر باشه.نبود تعادل هزینه ها و دریافتا  باعث اختلاف و نبود رضایت  فردی که سهم کمتری از  منابع رو  می بره  می شه و  می تونه وضعیت کل خونواده رو به خطر بندازه (ریچر[۷]، ۲۰۰۰؛ به نقل از ذوالفقارپور ،۱۳۸۰).

  • نظریه اسناد: این نظریه بیان کننده اون هستش که عکس العمل مردم به یه مشکل، بر مبنای عقایدشون در مورد دلیل مشکله. در زندگی زناشویی دلیل مشکل رو به همسر نسبت دادن و مسئولیت شخصی رو واسه ایجاد اختلاف نپذیرفتن یه روش معمولیه تا شخص نسبت به خود احساس بهتری داشته باشه بدون اینکه اختلاف رو حل کنه(بوکام[۸]،پستین[۹]،۱۹۹۰ ؛ به نقل از یونگ،۱۹۹۸) .

جاکوبسن[۱۰] و بقیه به این نتیجه رسیدن که زوجهای درمونده ، رفتار منفی و همراه با نبود همکاری همسران خود رو به عوامل داخلی اسناد میدن و از این روش بیشترین حد برخورد منفی خود رو تضمین می کنن. بلعکس احتمال میره که زوجهای غیر درمونده رفتارای جایزه دهنده و مثبت همسران خود رو بیشتر  به عوامل داخلی نسبت بدن.(برنشتاین؛  به نقل از پورعابدی،۱۳۸۰).

در واقع زوجهای درمونده بر رفتار منفی همسران خود تاکید می کنن و رفتار مثبت اونا رو به حساب نمیارن در حالی که زوجهای غیر درمونده بر اعمال مثبت تاکید می کنن و  اعمال منفی که ممکنه انجام شه رو مورد توجه قرار نمی دن.

بعضی وقتا بجای تلاش واسه تغییر رفتار بد همسر، باید انتظارات و باورهای همسر ناراضی دوباره بررسی و شاید اصلاح شن.تحقیقات میدونی و پژوهشهای آزمایشگاهی روی اختلاف نشون داده که وقتی افراد بدونن در حل مسائل کنترل دارن، بطور موثرتری با حوادث و رویدادهای منفی زندگی موافق می شن.

 

  • نظریه رفتاری[۱۱]: در مقابل تئوری ادراکی، تئوری رفتاری اختلاف فکر می کنند که فهم و درک عمل و رفتار همسر در زمان اختلاف و هم جستجوی رفتارای جدید واسه کنترل اختلاف مهمه.(یونگ ،۲۰۰۰).

 

 

کنترل و مدیریت موفق آمیز اختلاف موارد زیر رو شامل می شه:

روشن شدن وظایف و تعهدها، تعیین مرزهای بین شخصی، کمک به سهیم شدن در تصمیم گیریا و به کار گیری رابطه باز.

موقعیتی که  این نظریه  رو روشن  می سازه  این  است که همسری که  دیگری  رو تحقیر می کنه و مورد انتقاد قرار میده و اون بجای اینکه با رفتار کلامی برخورد کنه خونه رو ترک می کنه و این ترک خونه منتهی به افزایش اختلاف می شه تا حل اون.تمرکز تئوریهای رفتاری برتغییر رفتار در هر دو همسره.

 

  • نظریه رشد[۱۲]: برابر این نظریه، اختلاف نتیجه تجارب زن و شوهر در مورد استرس پیش بینی شده و پیش بینی نشده در مراحل تکامله. یعنی در جریان انتقال از یه مرحله رشدی به مرحله دیگر مشکلاتی ظاهر میشه. تولد و پرورش یه کودک تغییرات زیادی در ساختار و استقلال درون خونواده بوجود میاره.که این لازمه سازگاری در تموم اعضای خانواده س ( دوفی[۱۳]، ۱۹۹۹) .

گذر از یه مرحله رشدی به مرحله دیگه پیشرفت خونواده رو در بالاترین سطح استرس قرار میده. این استرسا و تغییرات واسه سازگاری موفقیت آمیز ساختار جدید لازمه. انتقالا حتما استرس زا نیستن و در محدوده طبقه بندی مراحلی که شخص در دوره زندگی در پیش می گیره قرار نمی گیرن.سازگاری با استرس بر این مسئله تکیه داره که خونواده در برخورد با شرایطی که با اون مواجه می شه چیجوری فکر می کنه و چه می کنه و چگونگی سازگاری با موقعیتهای استرس آور تحت تاثیر آزمایش ضرورتها، وظایف اونا و هم منابع موجود(منابع مادی، فیزیکی ، روانی، اجتماعی) قرار داره( السون[۱۴]، ۱۹۹۹؛ به نقل از شفیعی نیا ،۱۳۸۱).

 

  • نظریه گفتگو[۱۵]: نظریه گفتگو مربوط به درک دلیل اختلاف زوجهاست. نظریه گفتگو اختلاف رو در نتیجه شکست روش هدف دار گفتگو می دونه.روش هدف دار گفتگو و چگونگی عمل مثل تشویقهای کلامی در رابطه میتونه اثر داشته باشه.پس روش ها و رفتارای گفتگو بجای نیازای واقعی دلیل اختلاف می شه.مثلا زن دوست داره که شوهرش عصر در خونه باشه،پس اون شوهرش رو با فعالیت جنسی به خاطر موندن در خونه جایزه میده.زن تلاش می کنه که نیازای شوهرش رو برآورده کنه و اون رو با بازی فعالیت جنسی بیشتر به عنوان راه حلی که به نفع هر دوی اوناس در خونه نگه میداره.اگه موفق نشه وقتی شوهرش با دوستانش بیرون میره شروع به شکایت و انتقاد می کنه و در نتیجه شوهر بیشتر به دوستانش تمایل پیدا می کنه، زن هم ممکنه با کم شدن فعالیت جنسی رفتار شوهرش رو تلافی کنه و با این روش اون رو مجبور به قبول کردن راه حل خود کنه(یونگ، ۲۰۰۰).

 

۲-۱-۵) امتیازات اختلاف:

کارشناسان علوم اجتماعی کشف کردن که عشق، تنها وقتی موندگاری پیدا میکنه که با اختلاف عقیده ها به طور باز برخورد شه. کویر اسمیت[۱۶] در مورد امتیازات اختلاف عقیده داره: اولین مزیت اختلاف آنست که ، بعضی که اختلاف سلیقه و نبود توافق خود رو به طور رو میگن و کودکانی به بار میارن که از خصوصیات بسیار مهم اعتماد به نفس بالا بهره مند هستن. فایده دیگه اختلاف اون هستش که از رکود جلوگیری می کنه. علاقه و کنجکاوی رو بر می انگیزد و خلاقیت رو پرورش میده.  جون دیویی[۱۷] میگه: «اختلاف، خرمگس تفکره، اختلاف ما رو به حرکت وادار می کنه تا مشاهده کنیم و بخاطر بسپاریم. اختلاف ابتکار رو بر می انگیزد. ما رو از عکس العمل مطیعانه بیرون می راند و مجبور می سازه که به توجه و ایجاد روی بیاریم. اختلاف جزء لاینفک نبوغ و تفکره» (بولتون[۱۸]، ترجمه سهرابی ۱۳۸۴).

 

۲-۱-۶) شکل های جور واجور اختلاف:

همه اختلافهای زناشویی، از آزردگیای روزمره تا جنگهای بی امان، در واقع در یکی از این طبقات جای می گیرن.

 

  • مشکلات دائمی:

بدیش اینه بیشتر اختلافات زناشویی یعنی ۶۹ درصد در این طبقه قرار می گیرن. اینا مشکلاتی هستن که بر خلاف وجود اونا، زن و شوهرا از زندگی زناشویی خود بسیار راضی ان، چون واسه کنار اومدن با مشکلات راهی پیدا کردن. اونا آموخته ان که این مشکل رو در جای خود نگه دارن. این زوجها به طور مشهودی درک می کنن که این مشکلات جزء فرار ناپذیر روابط ان. درست مانند کسالتهای جسمی طولانی که با بالا رفتن سن فرار ناپذیر می شن. ممکنه از این مشکلات خوششون نیاد. اما با دوری از موقعیتهایی که اونا رو بدتر می کنه و یا به کار گرفتن راهکارها و اموری که در روبرو شدن با اونا کمک میرسونه، با اونا مقابله می کنن(گاتمن، ترجمه مصباح و همکاران ۱۳۸۵).

 

 

 

  • مشکلات حل شدنی:

این  مشکلات  ممکنه  در مقایسه با مشکلات غیر قابل حل ، تقریبا  ساده بنظر  برسه  اما  می تونه به رنج بسیار میان زن و شوهر منجر شه. قابل حل بودن یه مشکل به معنی حل اون نیس. وقتی یه مشکل حل شدنی به تنش بسیار میرسه، به دلیل اینه که زوجها روشای موثر واسه شکست دادن اون هنیاموخته ان (گاتمن، ترجمه مصباح و همکاران ۱۳۸۵).

 

۳- اختلاف میان احساسات:

از اونجا که وجود فرق میان آدما امر پیشگیری ناپذیریه. در هر روابط مهمی ممکنه احساسات از روی دشمنی نیرومندتر، تعارضایی بوجود بیارن که معمولا با استفاده روش حل مسئله قابل حله (بولتون، ترجمه سهرابی ۱۳۸۴).

[۱].M.Kerr

[۲].J. A.Macinni

[۳].Beck

[۴]. Yung

[۵] . equall theory

[۶] .Furnham

[۷].Richer

[۸] Baucom

[۹] Epistein

[۱۰] Jacobson

[۱۱] .behaviour theory

[۱۲]  .developmental theory

[۱۳] . Duffy

[۱۴] . Elson

[۱۵].  negotiation theory

[۱۶] .Q.smith

[۱۷].  J.Deuee

[۱۸] . Bulton