سازمان های غیردولتی و قرار بازداشت موقت

2-5-1-حمایت کیفری
منظور از حمایت کیفری، حمایت ها و پشتیبانی هایی است که از جانب قانونگذار در قبال اعمال مجرمانه‌ای که نسبت به افراد در جامعه اعمال می شود، به کار می رود. دو مفهوم کیفر و مجازات دارای سابقه ای طولانی است. حمایت کیفری در حقوق و در مورد بزه دیدگان می تواند از طریق سازوکار جرم انگاری اعمال شود. واژه جرم انگاری یعنی انگارش جرم و یا جرم پنداری که از دو کلمه جرم به معنی ،گناه،خطا،بزه و انگار به معنی پندار و تصور و فکر و خیال مرکب شده است.در اصطلاح لاتین جرم انگاری معادل Criminazation در مقابل مفهوم مخالف خود یعنی جرم زدایی Decriminization آمده است که مفهوم عمیق جرم انگاری را در فرآیند جرم زدایی تشریع می‌کند.از لحاظ اصطلاحی جرم انگاری در طی فرآیند سازی حقوقی آن تعریف می شود که بر اساس آن قانونگذار از طریق تصویب قوانین،اعمالی را به جهت حفظ ارزشهای اجتماعی و نظم عمومی و علل و عوامل دیگر جرم تلقی می نماید.در این فرآیند قانونگذار با در نظر گرفتن هنجارها و ارزشهای اساسی جامعه و با تکیه بر مبانی نظری مورد قبول خود،فعل یا ترک فعلی را ممنوع و برای آن ضمانت اجرای کیفری وضع می کند. بر این اساس مطالعه جرم انگاری امری تک بعدی نیست و مبتنی بر علوم زیر ساختی همچون فلسفه حقوق،فلسفه سیاسی و علوم اجتماعی می باشد.به عبارت دیگر جرم انگاری مبتنی بر مبانی نظری مورد قبول حکومت یا قدرت سیاسی است.بنابراین می توان گفت مفهوم جرم انگاری بر امر قانون گذاری جزایی و تدوین کیفری جرم که مقنن متصدی آن است مشتمل است که با توجه به معانی موسع و مضیق کلمه جرم انگاری این مفهوم توسعه می یابد؛جرم تلقی کردن فعل در معنای موسع و فرآیندی که به منظور جرم تلقی کردن یک فعل یا ترک فعل رفتارهای جدید که به موجب قوانین کیفری مشمول قانون جزا می گردد در معنای مضیق.
جرم انگاری یا حمایت از بزه دیده ممکن است به صورت ساده یا افتراقی باشد. در واقع در حمایت کیفری ساده، قوانین کیفری در کنار نقش پیشگیرانه ای که در چارچوب بازدارندگی جمعی و فردی دارند، نقش حمایتی از رهگذر پیشگیری از بزه دیدگی را نیز به دوش می کشند. بدین ترتیب قانونگذار باید در گزینش ضمانت اجرای مناسب برای رفتار جرم انگاری شده موفق عمل نماید. اما در خصوص حمایت کیفری تشدیدی می توان گفت یکی از مواردی که بزهکاران بالقوه در مرحله ترسیم و به فعلیت درآوردن آن مد نظر قرار می دهند، هزینه کیفری ناشی از ارتکاب جرم است و در همین راستا آسیب پذیری برخی از اشخاص همچون زنان و کودکان به دلیل ضعف های مختلف آنان را به آماج های مطلوبی برای بزهکاران تبدیل می کند، زیرا هزینه کیفری ارتکاب جرم علیه این افراد در پایین ترین حد ممکن است. از این رو آسیب پذیری اشخاص مذکور آنها را شایسته توجه و حمایت ویژه می کند. یکی از موارد مهم گشودن فصلی به نام بزه دیدگان در حوزه بزه دیده شناسی برای حمایت از بزه دیده است.
2-5-2-حمایت مالی
استانداردهای یک زندگی و معیشت شایسته، علاوه بر تامین مسکن و جان پناه مناسب و امن به کمک های مادی برای بزه دیده نیز تسری می یابد که دولت ها به تامین آن اقدام می کنند. این کمک ها شامل مواردی است از قبیل لباس، حمل و نقل، غذا و…. شرط دسترسی یک زن یا کودک بزه دیده به خدمات پزشکی نیز داشتن تمکن مالی لازم است، زیرا تشخیص نیاز را در مواردی می توان به خود بزه دیده گان یا خانواده آنها سپرد. همچنین این انتظار که یک بزه دیده در همه موارد بتواند از خدمات دولتی بهره منده شود انتظار به جا و شایسته ای نیست و باید بتوان وی را از تمکن مالی برای بهروری از خدمات بهداشتی و دارویی بهره مند کرد.
در این زمینه پیشنهادها و روش هایی برای ارائه کمک های مالی به بزه دیده گان کودک و زن شده است که این روش ها عبارتند از:
-کمک مالی مستقیم به بزه دیده گان از منابع دولتی مثلا به صورت مستمری ماهیانه
-کمک مالی مستقیم از ناحیه سازمان ها و موسسات مسئول برای حمایت از بزه دیده گان
اهدا کنندگان کمک مالی متفاوتند و طیف وسیعی از حکومت ها، صندوق های پناه جویان، برنامه های مربوط به پیشگیری از خشونت علیه زنان و کودکان، کمک های خارجی، سازمان های غیر حکومتی و مردم نهاد، مذهبی و حقوق بشری را شامل می شوند.
امروزه بخشی از برنامه های حمایتی مالی متکی بر منابع مالی مردمی است. این طرح ها با حضور نیروهای داوطلب در سطح جامعه راه اندازی و سازماندهی می شود. تحقیقات انجام شده در طی سی سال اخیر حکایت از آن دارد که در میان بزه دیدگان تنها اقلیتی از آنها مورد حمایت این برنامه ها قرار گرفته اند و حمایت های روانی ارائه شده در این برنامه ها در عمل کمتر به اجرا درآمده است.
2-5-3-حمایت پزشکی
از آنجا که برخی از جرم ها به آسیب بدنی یا روانی می انجامد، درمان این آسیب ها را می توان به منزله حمایت پزشکی از بزه دیده در نظر گرفت. حمایت پزشکی ممکن است در درمان های فوری ضرورت پیدا کند. در این صورت، دریافت گواهی پزشکی برای پیگیری قضایی پسین، بسیار اهمیت دارد. هم چنین این حمایت ممکن است به شکل درمان های عادی یا عمومی باشد که به ویژه در خشونت های خانگی مانند کودک آزاری اهمیت پیدا می کند. حمایت پزشکی را می توان در سطح سیاست جنایی قانونگذارانه و نیز سیاست جنایی مشارکتی (برای نمونه از گذر سازمان های غیردولتی) تصور نمود.
نقش حمایت پزشکی زمانی آشکار تر می گردد که آسیب ها و صدمات بدنی یا روانی در نتیجه ارتکاب جرم باشد، چرا که جرایم معمولا از نوع آنی بوده و بزهکاران تا حد ممکن سعی در از بین بردن آثار و دلایل اثباتی جرم دارند و در صورتی که حمایت پزشکی علی الخصوص در جرایم علیه اشخاص به سرعت و به موقع صورت نگیرد، چه بسا سوء پیامدها و آسیب های جبران ناپذیری در مورد بزه دیده داشته باشد. از سوی دیگر نظام عدالت کیفری را در اثبات جرم و احقاق حق بزه دیده به صورت شایسته و برخورد با مجرم ناکام می گذارد. متاسفانه در نظام عدالت جنایی ایران، چارچوب مشخص و منسجمی برای حمایت پزشکی از بزه دیدگان به چشم نمی خورد و همچنین تدابیر پزشکی خاصی برای بزه دیدگان وجود ندارد.
2-6-پیشینه و نقد ارزیابی تحقیق های انجام شده
در خصوص مقررات آیین دادرسی کیفری چه در گذشته و چه پس از تصویب قانون جدید تحقیقاتی در قالب کتاب انجام شده است که برخی از آنها به حقوق بزه دیده توجه دارند و از مهمترین آنها به شرح ذیل اشاره می شود؛
آخوندی، محمود، آیین دادرسی کیفری، جلد 1 تا 6، نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ چهاردهم، 1386
آشوری،محمد،آیین دادرسی کیفری،جلد اول و دوم،نشر سمت،چاپ هشتم،1386
آشوری،محمد،عدالت کیفری،نشر گنج دانش،چاپ اول،1376
خالقی، علی، آیین دادرسی کیفری، نشر شهردانش، چاپ بیست و سوم، 1392
سرمست بناب،باقر،اصل برائت در حقوق کیفری،نشر دادگستر،چاپ اول،1387
شاملو،باقر،اصل برائت کیفری در نظامهای نوین دادرسی،(مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری)
مصدق، محمد، آیین دادرسی کیفری، نشر جنگل، چاپ اول، 1393
همچنین مقالاتی نیز در این خصوص به رشته تحریر درآمده اند که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد؛
آخوندی،محمود،قرار بازداشت موقت،علوم جنایی،مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری،نشر میزان،چاپ اول،1383
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.