ریسک فروش محصول پسته و بازاریابی محصول پسته

2-8-3- نشانه ها و قارچ های مولد آفلاتوکسین
آفلاتوکسین ها ترکیبات شیمیایی بی رنگ وبی بو هستند که به صورت مستقیم نمی توان آنها را در میوه های پسته مشاهده نمود. در کالیفرنیا آفلاتوکسین ها توسط سه گونه قارچ نزدیک به هم تولید می شوند، این قارچ ها عبارتند از : آسپرژیلوس فلاووس ، 2- آسپرژیلوس پارازیتایکوس ، 3- آسپرژیلوس نومیوس
قارچ های مولد آفلاتوکسین روی مواد زمینه ای مختلفی رشد می کنند اما نمی توانند روی بافت های گیاهی زنده به خوبی رشد کنند. از این رو این قارچ ها علاوه بر مغزپسته های در حال فساد ، معمولا در بقایای گیاهی موجود در کف باغ نیز وجود دارند. بقایای گیاهی می تواند علف های هرز ، محصولات پوششی یا حتی شاخ و برگ و تنه درختان پسته نیز باشد. برگ های خشک شده، گل آذین های نر و میوه های نارس افتاده در کف باغ، نمونه هایی از بقایای گیاهی هستند که می تولنند به وسیله قارچ های مولد آفلاتوکسین کلونیزه شوند. این قارچ ها به خوبی در دماهای بالا رشد می کنند (24 تا 5/40 درجه سانتیگراد) اما در دماهای پایین (کمتر از 12درجه سانتیگراد) نمی توانند به خوبی رشد نمایند. بنابراین این قارچ ها بیشتر در طول تابستان فعال هستند و در زمستان رشدی ندارند یا رشد کمی دارند. همچنین این قاچ ها اسپورهای (کنیدیوم های) فراوانی تولید می کنند که به وسیله باد و احتمالا عملیات زراعی خاص مانند دیسک زدن یا حذف علف های هرز پراکنده می شوند. همزمان با رسیدن میوه های پسته در باغ ها، مغز پسته ها در در مقابل قارچ های مولد آفلاتوکسین حساس می شوند. اما پوست سبز سالم به صورت یک سد موثر در مقابل نفوذ قارچ به مغز عمل می کند. زمانی که پوست سبز رویی شکاف بر می دارد مغز پسته در معرض حمله قارچ ها وحشرات قرار می گیرد(صداقتی و همکاران، 1388، 473-472).
2-8-4- منابع آلودگی پسته به آفلاتوکسین و راههای کاهش این آلودگیها
پسته های مشکوک به آلودگی به آفلاتوکسین در باغ شامل گروه های زیر می شوند:
پسته های زودخندان با پوست چروکیده و خشک.
پسته های شکاف خورده نامنظم با پوست چروکیده وخشک.
پسته های زودخندان با پوست نرم و صاف.
پسته های شکاف خورده نا منظم با پوست نرم و صاف.
پسته های آفت زده (خسارت پرندگان، مورچه، شب پره خرنوب و کراش).
پسته های با آسیب دیدگی پوست سبز شامل پسته های در تماس با زمین، دارای مشکلات فیزیولوژیک ویا سایر عوامل.
فاکتورهای محیطی زیادی در تولید آفلاتوکسین نقش دارند اما دما و رطوبت نسبی، مهم ترین این عوامل به شمار می آیند. فاکتورهای دیگری مثل فعالیت آبی، رطوبت محصول، ترکیب ماده غذایی، زمان نگهداری، خسارت حشرات و حضور پوست نرم نیز روی رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس و تولدی آفلاتوکسین اثر دارند.
برخی از پسته ها به دلایل مختلف شرایط مناسبی جهت رشد قارچ ها بویژه قارچهای مولد آفلاتوکسین را دارند و از نظر آلودگی به آفلاتوکسین، مشکوک می باشند که خواه ناخواه، همراه پسته های سالم برداشت شده و وارد مرحله فرآوری می گردند. جداسازی پسته های آلوده شده در باغ، یکی از مهم ترین وظایف مرحله فرآوری می باشد(شاکر اردکانی، 1386، 10-9).
2-8-5-کنترل آلودگی به آفلاتوکسین
سه راه عمده برای کاهش آلودگی میوه پسته به آفلاتوکسین (درکالیفرنیا)عبارتند از: کنترل کرم پرتقال ناول، به حداقل رساندن میزان زود خندانی و خودداری از تاخیر در برداشت.
کرم پرتقال ناول با زخم کردن میوه ها سبب رشد قارچ بر روی آنها می شود. که باید این آفت را کنترل نمود. به نظر می رسد که بهترین راه برای به حداقل رساندن میزان میوه های زود خندان، دریافت مقادیر کافی آب توسط درخت در اواخر بهار باشد. مطالعات نشان داده است که تنش خشکی در اردیبهشت، تعدادمیوه های زودخندان را در هنگام برداشت به میزان زیادی افزایش می دهد. تاخیر در برداشت باعث می شود که قارچ های آفلاتوکسین فرصت بیشری برای تولید آفلاتوکسین داشته باشند علاوه براینکه وجود میوه های آلوده، می تواند سبب آلودگی سایر میوه ها نیز شود(صداقتی و همکاران، 1388، 474).
2-9- پیشینه تحقیق
مهرابی بشر آبادی (1385)، عوامل موثر برسهم ایران از بازار جهانی پسته را با استفاده از برازش یک مدل اقتصاد سنجی و با استفاده از داده های سری زمانی 1998 – 1974 مورد بررسی قرار داده نتایج به دست آمده نشان می دهد که مواردی همچون سهم ایران از تولید جهانی،GDP کشورهای وارد کننده، انحراف نرخ ارز از حالت تعادلی، سیاستهای تجاری، ضریب انحراف تجاری و قیمت نسبی پسته در بازار مصرف، از عوامل موثر بر سهم ایران در بازار جهانی پسته به شمار می آیند. صداقت (2006b)، الگوی صادرات و رقابت پذیری پسته ایران در بازار جهانی را مورد تحلیل قرار داده است. نتایج مطالعه وی نشان می دهد که کاراترین مسیر بازاریابی پسته ایران، مسیر صادرات به اروپا می باشد و صادرات به کشورهای آسیای مرکزی و کشورهای عربی از کارائی بالاتری نسبت به سایر بازارها برخوردار هستند. طی دوره زمانی 2003- 1996 کشور امارات پایدارترین بازار صادراتی ایران بوده و کشورهای روسیه و آلمان در موقعیت بعدی قرار گرفته اند. در دوره زمانی 1999- 1996 تغییرات کل در ارزش صادرات منفی بوده در حالی که این تغییرات در دوره زمانی 2003- 2000 مثبت می باشد. عبدالهی عزت آبادی و همکاران (2005)، ارتباط بین قیمت ودرصد محموله های برگشتی از اتحادیه اروپا به علت آلودگی بیش از حد مجاز به آفلاتوکسین را بررسی نمودند. نتایج نشان داد که میزان بالای آفلاتوکسین اثر منفی برقیمتهای پسته داشته است و در نهایت نویسندگان منافع حاصل از فروش پسته سالم وعاری از آفلاتوکسین در بازار جهانی را محاسبه و ارائه نمودند. صداقت وهمکاران(2006)، در مطالعه خود ضمن ارائه مهمترین مشکلات سیستم موجود به بررسی امکان پذیری سیستم مدیریتی قراردادهای متقابل برای تولید و بازایابی پسته ایران پرداخته اند . ایشان معتقدند که سیستم فعلی مدیریت تولید و بازار پسته از کارائی کمی برخوردار است . استفاده ازسیستم قراردادهای متقابل می تواند منجر به ارتقای بهره وری تولید و بهبود کیفیت تولید پسته گردد . همچنین در صورت بکارگیری سیستم جدید قیمت دریافتی تولید کننده بهتر و دارآمد باغداران بهبود خواهد یافت. شفیعی (1378)، به بررسی خدمات بازاریابی ونیز حاشیه بازاریابی محصول پسته در شهرستان رفسنجان پرداخته است. وی نتیجه گرفت که خدمات بازاریابی در حداقل ممکن صورت می گیرد. کاراترین روش فروش براساس نتایج بدست آمده روش خرده فروشی است و نیز خرید به روش حق العمل کاری در تهران بالاترین حاشیه بازاریابی را داشته است . مهمترین عوامل موثر بر انتخاب مسیر بازار شامل: مساحت باغ، درآمد جنبی، تجربه و تحصیلات باغدار بوده است: وی پیشنهاد نموده است تا دولت خود به عنوان خریدار وارد بازار شود و تسهیلاتی را برای این منظور اختصاص دهد. صداقت (1379 )، مسائل و مشکلات بازار پسته در استان فارس را مورد شناسائی قرار داده است نتایج بدست آمده نشان داد که نظام بازاریابی محصول پسته ناکارآمد بوده است. به عقیده وی عدم کارائی در بازار فروش پسته خشک بیشتر از پسته می باشدکه دلیل اساسی آن فقدان امکانات فراوری مناسب و عدم آگاهی پسته کاران از نحوه انجام خدمات بازاریابی است. همچنین فقدان تشکلهای مردمی وتعاونی به عقیده نویسنده یکی از مشکلات موجود در سطح استان بوده است. صداقت و سوریا پراکاش (2005)، روند زمانی برخی متغیرهای مربوط به تولید و بازار پسته را مورد مطالعه قرار داد. نتایج نشان داد که عملکرد در هکتار و سهم پسته ایران از تولید وصادرات جهانی رو به کاهش بوده است. ایشان این مسئله را ناشی از نامناسب بودن سیستم مدیریتی در سه بخش دولتی، تعاونی و خصوصی مرتبط با پسته دانسته اند. برای حل مشکل مدیریتی در این زمینه یک سیستم مدیریتی جدید تحت عنوان قراردادهای متقابل کشاورزی پیشنهاد شده است. اجرای کارآمد این روش می تواند بسیاری از مشکلات فعلی گریبانگیر صنعت پسته کشور را کاهش دهد، که البته برای عملی شدن آن نیاز به آموزش، فرهنگ سازی و تحقیقات بیشتری می باشد.
2-10- نتیجه گیری:
پسته از مهم ترین محصولات کشاورزی است که سهم بالایی از صادرات غیر نفتی را به خود اختصاص داده است. از طرفی تولید محصول در مناطقی از کشور صورت می گیرد که امکان تولید اقتصادی سایر محصولات کشاورزی وجود ندارد (به دلیل کاهش کمی و کیفی منابع آب کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک). علی رغم پتانسیل های بسیار خوب و جایگاه ممتاز ایران در بازار جهانی که ثمره کوشش نسل های گذشته این آب و خاک است متاسفانه جایگاه ایران در تولید، صادرات و بهره وری پسته در حال تضعیف است و این در حالی است که رقبای ایران در بازار جهانی در حال تحکیم و تقویت موقعیت خود بوده و ایران در حال از دست دادن قدرت رقابتی خود است. مطالعات انجام شده (صداقت، 1381) و (صداقت، 2006) نشان داد که تولید پسته در ایران با روند کاهش سودآوری روبرو بوده و حتی اگر با یک دید بلند مدت به تولید پسته نگاه شود تولید در شرایط کنونی غیراقتصادی شده است. از مهمترین عوامل موثر در این زمینه می توان به پایین بودن عملکرد در هکتار (بهره وری)، بالا بودن هزینه تولید و عدم پاسخگویی قیمت پسته به دو مشکل قبل اشاره کرد. از آنجا که قیمت پسته تحت تاثیر بازار جهانی بوده و بالا بودن هزینه تولید نیر نشات گرفته از ساختار نامناسب اقتصادی، نرخ بهره و تورم بالای اقتصاد داخلی است، لذا نمی توان تغییراتی اساسی در این زمینه ها را در کوتاه مدت و میان مدت انتظار داشت. البته در بلند مدت با برنامه ریزی های کلان می توان به نتایج مفیدی دست یافت. تجربیات به دست آمده به استناد آمار و اطلاعات نشان می دهند که ایران در این زمینه ناموفق بوده و تولید پسته تا سال های گذشته با روند نزولی عملکرد در هکتار روبرو بوده است و پسته ایران علی رغم مزیت خوب آن یعنی طعم و مزه بسیار مطلوب از نظر بهداشتی با مشکلاتی روبروست. بنابراین به نظر می رسد که برای ارتقاء بهره وری و بهبود کیفی محصول می بایست به گونه ای عملی نظام مدیریت تولید، بازار نهاده ها و بازار محصول تحویل یابد. یکی از روشهای عملی می توان انعقاد قراردادهای متقابل باشد که در گذشته نیز به طور غیرقانونمند و عمدتا بر اساس عرف محلی و به طور ناقص در کشور ما تجربه شده است. از آنجا که لازمه هر گونه تغییر فراهم بودن بستر فرهنگی است، به نظر می رسد که این بستر تا حدی شکل گرفته است و فقط نیاز است تا آموزشهای لازم به افراد داده شود تا اجرای آن با کارایی بهتری روبرو شود. نکته حائز اهمیت این که قراردادهای کشاورزی می توانند به کارائی بیشتر بازار بورس محصول و نیز نظام بیمه کمک نمایند و به طور متقابل از رونق ایجاد شده بیمه و بازار بورس بهره ببرند(صداقت، 1385، 20).
2-11- خلاصه فصل دوم:
در این فصل پایان نامه ابتدا به پیشینه تحقیق یعنی تحقیقات انجام شده مرتبط با این تحقیق اشاره شد، سپس به مبانی نظری تحقیق یعنی فراوری و مراحل آن اشاره شد و بر اساس نظرات مختلف با استفاده از چندین نگاره به مراحل مختلف فرآوری پسته در ایران و بعضی از کشورهای خارجی تشریح شد، سپس به تشریح صادرات پسته در ایران و چالشها و مشکلات مربوط پرداخته شد، همچنین در این فصل ریسک فروش محصول پسته از طرف کشاورزان تشریح شد، و دو روش فروش یعنی روش مشارکتی و غیر مشارکتی تبیین شد و وشعیت بازار پسته ایران در جهان تشریح شد، سپس در مورد سم آفلاتوکسین، تاریجچه، منابع آلودگی به سم آفلاتوکسین و روش کنترل این سم بحث شد و در پایان مدل تحلیلی تحقیق آورده شده است.
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.