روش کتابخانه ای و پایه های نظری

اساسی ترین عامل اعتبار علمی پس از موضوع علم روش بررسی است(ازکیا و دربان آستانه ،1382 : 35). روش، شیوه ی پیش رفتن به سوی یک هدف است(کیوی و کامپنهود،1389 : 11). انتخاب روش بستگی به هدف ها، ماهیت موضوع پژوهش و امکانات اجرایی آن دارد. در علوم اجتماعی، اکثر روش های تحقیق گرایش به کمی کردن یافته های تحقیق دارند که از آن جمله می توان به تحقیقات آزمایشی، پیمایشی و بسیاری از تحقیقات اسنادی اشاره کرد (ازکیا و دربان آستانه ،1382 : 296 ). تحقیق پیمایشی عام ترین نوع تحقیق اجتماعی است. تحقیق پیمایشی روشی است برای گردآوری داده ها که در آن از گروه های معینی از افراد خواسته می شود به تعدادی پرسش های مشخص (که برای همه ی افراد یکسان است) پاسخ دهند (بیکر،1385 :179 ). در واقع، هدف تحقیق پیمایشی ان است تا با مقایسه دقیق ویژگی های مختلف موردها به استنباط علی (مثلا تاثیر طبقه بر رای دهی) نائل آید(دواس،1386 :15 ). روش پژوهش حاضر کمی است که به صورت پیمایشی انجام گرفته است.
3- 3- معرفی ابزارهای جمع آوری اطلاعات
در این تحقیق برای گردآوری اطلاعات از دو روش کتابخانه ای و پیمایشی استفاده شده است مطالعات و بررسی های لازم درباره ی مبانی نظری تحقیق، ادبیات موضوعی تحقیق، سوابق مساله و موضوع تحقیق با استفاده از روش های کتابخانه ای و مطالعه ای منابع، پایان نامه ها و تحقیقات مرتبط با موضوع و پایگاه های اینترنتی استفاده شده است. همچنین، از آنجا که، پرسشنامه رایج ترین تکنیک مورد استفاده در تحقیق پیمایشی است( دواس،1386 :14 )، در پژوهش حاضر، برای سنجش متغیرها، جمع آوری داده ها و اطلاعات لازم و برسی فرضیه ها از پرسشنامه کتبی استفاده شده و گویه های آن براساس پایه های نظری و تعاریف مفهومی تدوین یافته است، زیرا این روش با وضعیت و شرایط جامعه آماری تحقیق مناسب تشخیص داده شده و ضمن داشتن دقت بالا، امکان بررسی تمام متغیرهای مورد نظر را فراهم می نمود. در واقع این روش به ما اجازه می دهد تا درباره جمعیت آماری، اطلاعات یکنواختی به دست آوریم و امکان مقایسه و مشاهده درست متغیرها را داشته باشیم.در طرح پرسشنامه ،بعضی از متغیرها هم چون سن و جنس و … وجود دارند که با طرح یک سوال قابل دستیابی بوده است ولی ماهیت بیشتر متغیرها طوری است که با یک گویه قابل سنجش نمی باشند، به عبارت دیگر متغیرهای ترکیبی هستند. بنابراین برای دقت بیشتر، از چنین گویه هایی برای سنجش یک متغیر استفاده شده است. تنظیم پرسشنامه به گونه ای است که با پرسش نامه درباره مشخصات فردی شروع، ولی با شاخص های هر متغیر ادامه پیدا کرده و سعی شده است به منظور استخراج بهتر نتایج، بیشتر از سوالات با طیف لیکرت استفاده شود.
3- 4- واحد تحلیل
واحد تحلیل واحدی است که اطلاعات از آن گردآوری می شود؛واحدی است که خصوصیات آن را توصیف می کنیم(دواس،1386 :41). عموما در اکثر تحقیقات موردهای تحقیق از افراد تشکیل می شوند. با این حال موردهای تحقیق منحصر به افراد نبوده گروه ها، برنامه ها،سازمان ها، اجتماعات بزرگ (ملت ها، کشورها)، مصنوعات نیز مورد تحقیق قرار می گیرند. این موردهای تحقیق واحدهای تحلیل اند. مجموعه ای ا ز چیزها که مورد مطالعه قرار می گیرند (بیکر،1385 :58 -57 ). در علوم اجتماعی، موردهای تحقیق معمولا افراد جامعه هستند اما مورد تحقیق منحصر به افراد نیست (ازا کیا و دربان آستانه ،1382 :134 ).
از آنجا که واحد تحلیل در هر مطالعه ای با توجه به موضع تحقیق و سوالاتی که در این ارتباط مطرح می شوند، مشخص کمی گردد، واحد تحلیل در پژوهش حاضر فرد (شهروندان) می باشد.
3- 5- جمعیت آماری
یک جامعه آمای عبارت است از مجموعه ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. معمولا در هر پژوهش، جامعه مورد بررسی یک جامعه ی آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت (صفت های) متغیرهای واحدهای آن به مطالعه بیپردازد، سرمد و بازرگان و حجازی،1387 :177). جامعه آماری همان جامعه ی اصلی است که از آن نمونه ای پایا یا معرف به دست آمده باشد(ساروخانی،1387 :157). درواقع تمام اعضای گروه جمعیت خوانده می شود(دواس ،1386 :67).
جامعه آماری در این تحقیق، جامعه آماری این پژوهش را کلیه شهروندان 15 سال و بالاتر منطقه شهری اهواز تشکیل می دهند. مطابق دادههای مرکز آمار ایران جمعیت شهر اهواز در سال 1389تعداد1059461 نفر است.
3- 6- شیوه نمونه گیری
نمونه مجموعهی منتخبی از عناصر (یا واحدها) است که ازکل عناصر جامعه آماری برگرفته شده است(بیکر،1385 :149). به عبارت دیگر،نمونه عبارت از مجموعه ای از نشانه ها که از یک قسمت، یک دوره یا جامعه آماری بزرگتر انتخاب می شود،به طوری که این مجموعه معرف کیفیات و ویژگی های آن قسمت،گروه یا جامعه ی بزرگتر باشد.(نادری و سیف نراقی، 1385 :163 ). نمونه گیری به روش های منظم انتخاب اطلاق می شود. در پیمایش ، نمونه گیری روش هایی است برای انتخاب پاسخگویان دلیل نمونه گیری بسط معرف بودن موردهای تحقیق است (بیکر،1385 : 139).
نمونه گیری به دو نوع کلی تقسیم می شود : نمونه گیری احتمالی و غیر احتمالی. نمونه گیری احتمالی نمونه گیری ای است که در ان هر فرد جمعیت شانس(احتمال)برابری با دست کم معینی برای انتخاب شدن دارد، در حالی که در نمونه گیری غیر احتمالی پاره ای از افراد شانس بیشتر ولی نامعینی برای انتخاب شدن دارند (دواس،1386 :67 ).
در این پژوهش، از نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای که یکی از انواع نمونه گیری های احتمالی است، استفاده شده است. مهم ترین نکته در مورد نمونه گیری خوشه ای این است که در آغاز لزومی به فهرست تمام عناصری که واحدهای نمونه گیری نهایی را تشکیل می دهند، نیست. بلکه فقط باید فهرست تمام خوشه ها را تهیه کرد(بیکر،1385 :157 ). در این تفکیک کسب نمونه نهایی متضمن انتخاب چند نمونه مختلف است و به گونه ای انجام می شود که هزینه ی مصاحبه نهایی به حداقل برسد. کار اصلی این است که ابتدا از میان مناطق بزرگ نمونهگیری می شود ورفتهرفته از هر منطقهای بزرگ مناطق کوچکتری نمونه گیری میشوند(دواس،1386 : 4 ).نکته اصلی در نمونه گیری چند مرحله ای تعدا خوشه هایی (خواه حوزه ، بلوک یا خانوار) است که در هر مرحله باید نمونه گیری شوند. با توجه به حجم نمونه ی نهایی رابطه ی مستقیمی وجود دارد. بنابراین اگر فقط یک حوزه انتخاب گردد عملا می توان تمام بلوک های آن را انتخاب کرد یا اگر در مجموع تعداد معدودی بلوک انتخاب شود می توان تقریبا همه ی افراد آن بلوک ها را به عنوان نمونه انتخاب کرد. اصل کلی به حداکثر رساندن تعداد خوشه های اولیه ی منتخب و متعاقبا انتخاب تعداد نسبتا معدودی افراد یا واحد از هر خوشه ی منتخب است. دلیل این امر، اهمیت گنجانده شدن حوزه های مختلف در نمونه است.
3- 7- تعیین حجم نمونه
مساله ای که بیشتر محققان در برنامه ریزی هر طرح پژوهشی با آن مواجه اند، اندازه یا حجم لازم برای نمونه است. هدف تحقیقات کسب اطلاعات مورد نیاز از جامعه ای است که نمونه از آن انتخاب شود(از کیا و دربان آستانه ،1382 :367). حجم نمونه ی متقضی به دو عامل کلیدی بستگی دارد. درجه ی دقت مورد نظر برای نمونه و میزان تغییر در جمعیت بر حسب خصوصیات اصلی مورد مطالعه .(دواس،1386 : 78).
در این پژوهش، برای محاسبه ی حجم نمونه ی آماری لازم از فرمول کوکران استفاده شده است. حجم نمونه پس از محاسبه با استفاده از فرمول کوکران، با توجه به خطای اندازه گیری 05/0 و سطح اطمینان 95/0 همیشه با آماره مجذور کای برای یک درجه ای آزادی، 384 نفر می باشد.
n= 384
N=690027
p = نسبتی از جمعیت فاقد صفت معین
d = درجه اطمینان یا دقت احتمالی مطلوب
p =0.5
q =0.5
z= 1.96
این نوشته در علمی ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.