. 22)
در جوامع ابتدایی مسئولیت مادی و عینی بود و معیار مسئولیت ، فعل مادی بود . مجازات به انسان یا حیوانی تحمیل می شد که فعل مادی را انجام داده است . از همین رو است که حیوانات و جمادات و نباتات حتی مردگان ، مجازات می شدند . علاوه بر این آتش سوزان مجازات دامن کسان و نزدیکان مجرم را می گرفت . اگر مجرم در حال حیات مجازات نمی شد ، مجازات به نعش مرده وی تحمیل می شد . مجازات حیوانات تا قرن پانززدهم با الهام از دین یهود در اروپا ادامه داشته . در سال 1735 قاضی کلرمون دستور تیر باران الاغی را صادر کرد که ارباب جدیدش را گاز گرفته بود . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 25-26)
علاوه بر این که در عهد عتیق در کتاب تورات در «سفر احبار» یا در «سفر لاوی»از جمله اسفار خمسه تورات ، گاو نری که با ضربه شاخ انسانی را بکشد باید سنگ سار شود . . اگر معلوم شود ، صاحب گاو از شاخ زن بودن گاو اطلاع داشته ، صاحب گاو هم اعدام می شد . مجازات حیوانات به عهد باستان محدود نمی شد ، در قرن چهاردهم میلادی در زمان سلطنت «ژان لوبون» که پسرش بر قسمتی از خاک فرانسه حکومت می کرد، حکم به قتل یک خوک نر و سه خوک ماده که خوک چران را کشته بودند و اورا بلعیده بودند ، صادر کرد . گله خوک هایی ناظر جنایت این چهار خوک بودند، نیز به عنوان معاون جرم به حکم «دوگ بورگی »به اعدام محکوم شدند . صاحب خوکها از حکم وی پژوهش خواهی کرد . فلیپ دوم خوک های ناظر قتل خوک چران را از مجازات معاف کرد. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 26)
با آغاز عصر روشنگری مسئولیت کیفری نیز همانند سایر تاسیس های حقوقی متحول می شود . حقوق کیفری مدرن که چرخ های عدالت کیفری را به حرکت در می آورد، عمری دویست و اند ساله دارد غالب اندیشمندان ، پیدایش حقوق کیفری جدید را مرهون رساله مختصر ، اما وزین بکاریا می دانند که انقلابی در عرصه حقوق کیفری پدید آورد . هرچند این کتاب مجموعه ای است فلسفی تا فنی و حقوقی ، در بر دارنده اصول بنیادین و مبانی حقوق جزا از جمله آزادی اراده مجرم و اختیار او در انتخاب طریق مجرمانه و تساوی افراد در برابر قانون و برای تحمل مجازات های مشابه ، در جرایم مشابه است . از آنجا که پدیده مجرمانه واقعیتی انسانی است و در عین حال واقعیتی اجتماعی هم محسوب می شود . این سیمای دو وجهی جرم و پدیده مجرمانه ، موجب پیچیدگی این پدیده شده ، تعارض بین فرد و اجتماع را سبب شده است . همین امر واکنش اجتماع علیه مجرم را بر انگیخته است . واکنش اجتماع در این عصر به صورت مجازات های ثابت و قطعی جلوه کرده است . مسئولیت کیفری با الهام از ادیان الهی صبغه اخلاقی دارد و مسئولیت اخلاقی است . زیرا جرم نقض هنجارهای اخلاقی است که نظم جامعه را مختل کرده است (نقض هنجارهای صرفا اخلاقی ، که به نظم جامعه خللی وارد نمی کند از حوزه حقوق کیفری خارج است. ) مجرم به عنوان انسانی مختار و انتخاب گر و مسئول ، در خور سرزنش و مکافات عمل خود است و باید متناسب با شدت و وخامت عمل ارتکابی سزا می بیند. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 26-27)
محور تعیین مجازات جرم است نه مجرم . با گسترش این اندیشه و تاثیر آن بر قوانین کشور ها اصلاحات قانونی یکی پس از دیگری در کشورها پدیدار می شود . اصل شخصی بودن مجازات ها یکی از میوه های شیرین این دوره است . بدین ترتیب کسان و خویشاوندان مجرم و حیوانات و نباتات ، دیگر مسئول تلقی نمی شوند . اصل برابری در مجازات و الغای نظام استبداد قضایی و خودرایی قضات در واکنش به نظام اختیار مطلق قاضی در نظام قدیم ، از دیگر امتیازات یا شاخصه های این دوره است . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 27)
قانون انقلابی 1791 که از اندیشه بکاریا الهام گرفته مجازات های بدنی را لغو کرد . مجازات اعدام را به حد اقل رساند ، اصل تساوی مجازات ها را برقرار کرد . هر نوع اختلاف در مجازات ها را با وضع مجازات های ثابت از بین برد و عفو نیز الغا شد . با تصویب قانون 1810 فرانسه معروف به کد ناپلئون طرز تفکر مجازات های ثابت که بر فرض برابری مجرمان از حیث اختیار و آزادی اراده مبتنی بود ، کم کم رنگ باخت و مجازات ها از حداکثر و حداقل برخوردار شدند . رفته رفته کیفیات مشدده و مخففه به قوانین کیفری راه یافت . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 27-28)
در سده نوزدهم تحت تاثیر جریان های فکری دیگر که از آنها به نئوکلاسیک یاد می شود در مسئولیت کیفری تحولی ایجاد گردید و مسئولیت مدرج مطرح شد . در قرن هیجدهم تحت تاثیر افکار بکاریا همه افراد از حیث مسئولیت کیفری و برخورداری از عقل و اختیار مساوی فرض می شدند (به استثنای صغار و مجانین ). (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 28)
نظریه بکاریا بر حقوق کیفری فرانسه تاثیر فراوان گذاشت ونهاد مسئولیت کیفری و آثار مترتب آن را بر شالوده ای استوار بنا نهاد . با پیشرفت علوم تجربی و نیز به ویژه علوم پزشکی از سویی و رشد جرم از سوی دیگر مکتب اثبات گرا (تحققی ) پا به عرصه حیات علمی گذاشت . طرفداران این مکتب جرم را محصول اراده آزاد و انتخاب شخص نمی دانند . تفاوت ها و ویژگیهای زیست شناختی و روان شناختی را باعث تمایل افراد به انجام بعضی از رفتارهای مجرمانه می دانند . آنان معتقد بودند که انسان آزاد نیست و تحت تاثیر نیروهایی که بر آنها کنترلی ندارد دست به ارتکاب جرم می زند و جرم معلول عوامل زیستی روانی و اجتماعی است . فری یکی از بنیان گذاران این مکتب عوامل متعدد انسان شناختی و عوامل طبیعی و عوامل اجتماعی را عامل جرم بر می شمرد . آنان مجرم را انسانی مجبور می دانند . و منکر مسئولیت اخلاقی بزهکار هستند ولی در عین حال می گویند مجرم عضو جامعه است و در جامعه زندگی می کند . از نظر کیفری مسئول است پس مسئولیت او مسئولیت اجتماعی است . گاروفالو یکی دیگر از بانیان این مکتب بر حالت خطرناک مجرم تاکید می کند . نظریه فری درست مخالف نظر مکتب کلاسیک است که مجرم را انسانی آزاد بر می شمرد و مجازات را به عنوان پاسخ به عمل گذشته فرد توجه می کند و او را سزا می دهد، تا در آینده دست به تکرار جرم نزند . ( پیشگیری خاص ) فری می گوید جامعه مانند هر موجود زنده دیگری برای دفاع از خود درقبال بزهکار که عضوی از جامعه است از خود واکنش نشان می دهد و بر خلاف مکتب کلاسیک که فرد مسئولیت اخلاقی داشت و مجازات برای بازدارندگی مجرم و دیگران بود. از دیدگاه وی مسئولیت کیفری باید بعد از این بر مسئولیت اجتماعی بزهکاری پی ریزی شود که جامعه بر حسب ضرورت طبیعی خود از خود واکنش نشان می دهد. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 30-31)
واکنش جامعه به صورت تدابیر دفاع اجتماعی نمود پیدا می کند . گاروفالو به نوبه خود مفهوم مسئولیت اجتماعی را با مفهوم حالت خطرناک قوت بخشید و پیشنهاد کرد که این مفهوم جایگزین مسئولیت اخلاقی کلاسیک شود. بنابر این مبنای مسئولیت کیفری ، به تعبیر اثباتیون مسئولیت اجتماعی مبتنی بر جبر زیستی و جبر اجتماعی است . مجرم در واقع بیمار زیستی – روانی است و دارای حالت خطرناک است ، بسان بیمار در علوم پزشکی ، باید معاینه و بررسی شود و با تدابیر تامینی ( تدابیر تامین اجتماعی به تعبیر فری) مورد درمان قرار گیرد. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 31)

  منابع و ماخذ مقاله 72/2

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

برخلاف دیدگاه کلاسیک ، اثبات گرایان به آینده مجرم می اندیشند و راه حل های اصلاحی و بازپروری اجتماعی را پیشنهاد می کنند. اثبات گرایان وجود حالت خطرناک در مجرم را متاثر از عوامل داخلی و عوامل خارجی می دانند که طرفیت ارتکاب جرم را بالا می برد و سلامت جامعه را مانند میکرب تهدید می کند . لومبروزو می گوید مجرم مانند میکروب اجتماعی است که جامعه را آلوده می کند و از خود اختیاری ندارد ، برای دفاع او ، جامعه باید تا رفع حالت خطرناک با اقدامات تامینی خطر او را خنثی سازد . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 31)
جبرگرایی اثباتیون مورد اقبال اندیشمندان قرار نگرفت اما حالت خطرناک و تدابیر تامینی و شیوه اصلاح و درمان بزهکاران و توجه به شخصیت مجرم و تطبیق مجازات با اوضاع و احوال جرم و شخصیت مجرم و فردی کردن کیفر به طور گسترده قوانین کشورها و نظام عدالت کیفری شان را تحت تاثیر قرار داد. نفی آزادی اراده مجرم موجب شد مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در بسیاری از کشورها مورد پذیرش واقع شود. بالینی شدن مجازات ها و اجتماعی شدن کیفر و گسترش جایگزین های مجازات ، از آثار این مکتب است . در قلمرو مسئولیت کیفری صغار مبنای مسئولیت آنان که بر اساس اهلیت تمییز بود ، حالت خطرناک صغیر قرار گرفت . اصولا حقوق کیفری صغار در پرتو اندیشه اثباتیون شکل گرفته است . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 31)
مسئولیت کیفری بر دو رکن اساسی تقصیر و اهلیت کیفری استوار است ، بنا بر این بدون ارتکاب خطای کیفری و تقصیر ، و یا داشتن اهلیت کیفری مسئولیتی متصور نخواهد بود زیرا صرف ارتکاب خطا یا تقضیر برای تحقق مسئولیت کیفری کفایت (نمی کند) و باید بین خطا و نتیجه مجرمانه رابطه سببیت وجود داشته باشد . این رابطه سببیت یا اسناد ، مادی است ،یعنی عمل از نظر مادی به مرتکب نسبت داده شود که این رابطه (نیز ) به تنهایی کافی نیست بلکه باید اسناد معنوی هم وجود داشته باشد ، یعنی فاعل در شرایطی مرتکب عمل مادی شده باشد که ازقوه شعور ، ادراک ، و آزادی اراده برخوردار باشد . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 47-48)
گفتار چهارم:
تقصیر :
واژه تقصیر در متون حقوقی به معانی مختلف به کار رفته است . تقصیر در لغت خودداری از انجام عملی با وجود توانایی صورت دادن آن عمل را گویند . در فقه (نیز ) غالبا به همین معنی به کار رفته است و مقابل آن قصور است که خودداری از انجام کاری با عجز از انجام آن را گویند . در اصطلاحات جدید تقصیر را به جای (Fault) می گذارند . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 48)
در حقوق مدنی تقصیر ترک عملی است که شخص ملزم به انجام آن است یا ارتکاب عملی که از انجام دادن آن منع شده است ، قسمت نخست را تفریط و قسمت دوم را تعدی می نامند که تقصیر اعم است از تعدی و تفریط . ضمانت اجرای تقصیر در حقوق مدنی جبران خسارت است . (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 48)
در حقوق جزا ترک الزام قانونی که جزای آن مجازات باشد در مقابل تدلیس قرار به کار می رود و منحصر به احتیاطی و غفلت است در معنای اول شامل عمد و غیر عمد می شود . جنحه کوچک به عبارت دیگر تقصیر که متضمن قابلیت انتساب است و مسئولیت کیفری فرد را به دنبال می آورد ، وضعیت فردی است که به طور قطع و یقین مرتکب جرم شده و به همین دلیل مقام تعقیب علیرغم اصل برائت اورا مورد تعقیب قرار می دهد. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 48)
در حقوق کیفری واژه تقصیر ، به دو معنای اعم و اخص به کار رفته است ، در معنی اخص منحصر به بی احتیاطی و غفلت است و در نقطه مقابل (به معنای) قصد مجرمانه به کار می رود . این معنی تحت عنوان «خطای غیر عمدی» و احیانا «خطای جزایی » به کار می رودو معنی اخص از آن اراده می شود. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 48-49)
تقصیر به معنای اعم عبارت است از رابطه خاص روانی و ذهنی که بین فاعل و جرم برقرار می شود . این رابطه خاص را در حقوق کیفری (رکن معنوی ) یا رکن روانی یا رکن عقلانی یا ادراکی می نامند که علاوه بر قصد مجرمانه ، سایر اشکال ارتباط روانی فاعل با جرم ، نظیر بی احتیاطی ، بی مبالاتی ، و غفلت را نیز در بر می گیرد. (فرج اللهی, جرم شناسی و مسئولیت کیفری , 1389, ص. 49)
تقصیر به معنای اخص در حقوق فرانسه(FAUTE ) نامیده می شود . به معنی عنصر روانی یا اخلاقی جرایم غیر عمدی است . در صدمات غیر عمدی به تمامیت جسمانی اشخاص ، تقصیر عبارت است از بی احتیاطی، بی مبالاتی ، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات . بنابر این هرجا که خطا یا تقصیر کیفری به

دسته بندی : پایان نامه حقوق

دیدگاهتان را بنویسید