ویژگی ها و تعاریفی از تعلیم و تربیت[1]

تعلیم و تربیت یا آموزش و پرورش فرایندی منظم و مستمر است که هدف آن هدایت و رشد همه جانبه ی

2-1-3 ویژگی ها، روش ها، اهمیت و ضرورت و اهداف آموزش و پرورش دوره راهنمایی

2-1-3-1 ویژگی های آموزش و پرورش دوره راهنمایی

آموزش و پرورش نوجوانان در این دوره زمانی موفقیت آمیزاست که دست اندرکاران تعلیم و تربیت این گروه سنی ؛ ویژگی های آنان آشنا باشند

از اهم ویژگی های نوجوانان گذر از مرحله تفکر انضمامی و ورود به مرحله تفکر انتزاعی : پایان 14 یا 15 سالگی را حد تکمیل ساختمان ذهنی می دانند و نوجوانان در این سن از لحاظ ابزار ذهنی به حداکثر تحول عقلی خود می رسند

با توجه به ورود نوجوانوانان از مرحله تفکر انضمامی به تفکر انتزاعی لازم است: محتوای دروس در این سطح عمیق تر مطرح گردد و با مشغول کردن ذهن دانش آموزان با دروس مختلف و فعالیت های آزمایشگاهی، فرایند ذهنی جدیدی برای آنان پدید آید و با بهره گیری از دروس ریاضیات با مفاهیم اساسی قانون و محیط آشنا شوند تا شرایط لازم برای تربیت عقلانی و رشد شناختی آنان مساعد گردد

2-1-3-2 روش های آموزش و پرورش دوره راهنمایی تحصیلی

در فرایند آموزش و پرورش، روش به عنوان بخش جدانشدنی از کار تدریس و پرورش اندیشه یادگیرنده اهمیت دارد و تحقق اهداف تعلیم و تربیت را روش امکان پذیر می سازد
در قلمرو آموزش و پرورش، روش عمل نقشی خاص دارد و نشانه مجموع کارهایی است که موارد ذیل به یادگیری و ir/%d8%ae%d9%84%d8%a7%d9%82%db%8c%d8%aa-%d8%a8%d9%87-%d8%b9%d9%86%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%af%db%8c%d9%88%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c/ ” title=”خلاقیت”>خلاقیت آنان منجر شود

  • در فرایند تدریس و یاددهی – یادگیری از انواع مواد آموزشی و کمک آموزشی استفاده شود و انگیزه و رغبت دانش آموزان به یادگیری تقویت گردد
  • طراحی و ارایه موضوعات درسی و فعالیت های تربیتی به گونه ای باشد که برای دانشآموزان موفقیت ایجاد کند و موجب افزایش علاقه آنان به یادگیری بیشتر شود
  • تفاوت های فردی دانش آموزان و مراحل رشد آنان به هنگام یاددهی – یادگیری در نظر گرفته شود و تعامل ذهنی و عملی معلم و دانش آموز انجام گیرد
  • برای یادگیری موثر و تغییر رفتار دانش آموزان ، از روش های مناسب تشویق و تنبیه استفاده شود (صافی، 1386)
  • 2-1-3-3 اهمیت و ضرورت آموزش و پرورش دوره راهنمایی

    از زمانی که آموزش رسمی در جوامع بشری رواج یافته، پرورش توانمندی های شناختی عالی همانند: فهم و درک، استدلال، تفکر، خلاقیت، حل مساله و قضاوت مورد تاکید بوده است(بورگستروم[2] 1991)
    در راستای این موضوع، یکی از هدف های آموزش عمومی در هر کشوری از جمله کشور ما پرورش شهروندانی کنجکاو، پرسشگر، جستجوگر و دارای سواد علمی- فناورانه است که در حل مسائل روزانه خود توانا باشند( شهرتاش، فلسفی، رهبر و حاجیان، 1384)

    لذا آموزش های علوم باید پاسخی را برای پرسش ها و کنجکاوی های بی شمار کودکان فراهم کند
    در چند دهه اخیر، نگرش جهانیان در مورد فرایند یاددهی- یادگیری تغییر کرده است
    اکنون این اعتقاد وجود ندارد که ذهن دانش آموزان مانند ظرف های خالی است و در انتظار پر شدن با دانش و معلومات می باشد( سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، 1381)

    این دوره از چند نظر حایز اهمیت است:

    • دانش آموزان این دوره در مرحله حساسی از زندگی، به نام نوجوانی هستند
      ویژگیهای خاص این سنین وتحولات جسمانی و روانی در نوجوانان ایجاب می کند که آنان در مراکز تربیتی خاص تحت تعلیم و تربیت قرار گیرند و جدا کردن آنان ازکودکان دوره ابتدایی و نوجوانان دبیرستانی ضرورت دارد
    • همان گونه که گفته شد این سنین به لحاظ روانشناسی رشد و تربیت، مرحله مهمی است؛ زیرا بنا بر تحقیقات روانشناسان علاوه بر ظهور ویژگی های شخصیت، تفکر انتزاعی دانش آموزان در این مرحله شکل می گیرد و موضوعات و شیوه آموزش به آنان با کودکان دوره قبل تفاوت بارز پیدا می کند
    • دوره راهنمایی تحصیلی، دوره انتقال از محیط ساده مدرسه ابتدایی به محیط پیچیده تر مدارس متوسطه است
      دوره ای که انتقال از کودکی را به اواخر نوجوانی و جوانی بر عهده دارد و نسبت به دوره ابتدایی از تنوع دروس و تنوع دبیر تفاوت دارد؛ از این رو توجه خاص به این دوره و ایجاد و توسعه مراکز تربیتی برای اجرای برنامه های تدوین شده ضرورت دارد(صافی، 1386)
      روانشناسی فیزیولوژی اضطراب

    پدیده هایی مثل انفجار اطلاعات و گسترش روز افزون  فناوری در ابعاد مختلف زندگی بشری، پیشرفت های اخیر صورت گرفته در روش های ترویج و آموزش علوم، نشان داده است که با توجه به ضرورت زمان، باید تمامی دانش آموزان برای زندگی در جامعه پیشرفته امروزی که ارتباط تنگاتنگی بامسائل علمی و فناوری دارد، آماده شوند( استرانگ[3]، سیلور[4]و پرینی[5]، 2004)

    در این عصر توام با تغییرات ومعروف به انفجار اطلاعات، ارائه یک سری اطلاعات و مفاهیم بنا به نظرمهر محمدی( 1388) تاکید بر کارکرد سنتی”پاسخ محوری”[6] مدارس، کافی نبوده و دانش آموزان باید در دروس مختلف روش یادگیری را بیاموزند تا از این طریق، توانایی حل مسائلی را که روزانه با آن برخورد می کنند، داشته باشند
    از طرفی دیگر ارائه یک سری اطلاعات و مفاهیم ، بدون توجه به آموزش راه و روش علمی کشف حقایق ؛ باعث می شود که کودکان عقاید غیر علمی و گذرای اطراف را به راحتی قبول کنندیا با تصورات خود، عقایدی خلق کنند که بیشتر غیر علمی اند( سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، 1381)

    2-1-3-4 اهداف آموزش و پرورش دوره راهنمایی

    اهداف این دوره به شرح زیر است:

    اعتقادی:

    فرهنگی هنری:

    • با استعدادهای خود آشنا است و سعی در پرورش آن ها دارد
    • ابعاد زیبایی را در مخلوقات الهی توصیف می کند
    • از مشاهده و بررسی آثار هنری لذت می برد
    • با استعدادهای هنری خود آشنا است و سعی در پرورش آن ها دارد
    • از تجارب و دستاوردهای فرهنگی دیگران استفاده می کند و از تقلید کورکورانه اجتناب میورزد
    • با برخی از هنرهای اسلامی و ایرانی آشنا است
    • به مطالعه متون ادبی و فرهنگی علاقه مند است
    • با فرهنگ و آداب و سنن مطلوب جامعه آشنا است و نسبت به آن ها احساس تعهد میکند
    • آثار هنری و فرهنگی را با توجه به تأثیرات آن ها در رشد انسان بررسی می کند

    اجتماعی:

    • وظایف خود را در مقابل خانواده، دوستان و همسایگان رعایت می کند
    • نظرات اصلاحی دیگران را در مورد خود جویا می شود و از آن ها استفاده می کند
    • برای گرفتن حق خود و دیگران تلاش می کند
    • در انجام کارها از دیگران کمک می گیرد و به دیگران نیز کمک می کند
    • در کارهای گروهی و اجتماعی شرکت می کند و به اهمیت نقش رهبری و وظایف اعضاء واقف است
    • برای کسب موفقیت تلاش می کند و از موفقیت های دیگران نیز شاد می شود
    • به اهمیت قانون واقف است و رعایت آن را مفید و ضروری می داند
    • به وظایف و مسئولیت های خود آگاه و نسبت به انجام آن ها پای بند است
    • به کسانی که مسئولیت خود را انجام نمی دهند با شیوه مناسب تذکر می دهد
    • موفقیت های جامعه خود را در صحنه های بین المللی ارج می نهد
    • با معنی ایثار آشنا است و در موقع لزوم از خودگذشتگی نشان می دهد
    • در برابر خدمت دیگران قدرشناس است و از آن ها تشکر می کند
    • نقش زن و مرد را در خانواده و اجتماع می داند
    • خدمت کردن به مردم و میهن را وظیفه می داند

    زیستی:

    • کارکرد و وظایف اعضای بدن را می شناسد و تناسب آن ها را حفظ می کند
    • با بهداشت فردی و اجتماعی آشنا است و آن را رعایت می کند
    • در حفظ و احیای محیط زیست کوشش می کند
    • برای حفظ سلامتی خود ورزش می کند و در رشته ورزشی مورد علاقه خود دارای مهارت نسبی است
    • با کمک های اولیه آشنایی دارد و می تواند از آن ها در مواقع لزوم استفاده کند
    • برخی از بیماری ها و عوامل بیماری زا را می شناسد و راه های پیشگیری از آن ها را میداند
    • نقش تغذیه را در حفظ سلامت بدن می داند و با 1-Education

      [2] -Buergostrome
      N

      [3] -Strog
      A

      [4] -Silver
      M

      [5] -Perini
      D

      [6] -Response- center

      دسته بندی : علمی